Anlamı
bir işi yapmamak için bahane bulmayı anlatan bir söz.
Detaylı Açıklama
"Eşeği düğüne çağırmışlar, ya su lazımdır ya odun demiş" atasözü, bir işi yapmak istemeyen kimsenin durmadan mazeret bulduğunu anlatan varyant bir halk sözüdür. Burada da davet edilen kişi esas amaca katılmak istemez; hemen yük ve zahmet bahanesi üretir. Atasözünün kuvveti, görünürde makul duran mazeretin aslında gönülsüzlüğü ele vermesinden gelir. Bu nedenle söz, işe yanaşmayan kişiler için alaycı biçimde söylenir. Kısacası bu varyant, göreve katılmamak için üretilebilecek mazeretlerin hiç eksilmediğini gösteren eleştirel bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Geziye katılmak istemeyince arkadaşları, eşeği düğüne çağırmışlar, ya su lazımdır ya odun demiş, diye takıldı.
- Annesi ne istese başka bahane bulan çocuk için eşeği düğüne çağırmışlar, ya su lazımdır ya odun demiş sözü yerini buldu.
- Toplantıya yine gelmeyince müdür, eşeği düğüne çağırmışlar, ya su lazımdır ya odun demiş, diye içinden geçirdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İsteksizlik ve kaçınma duygusu öne çıkar. Kişi işi sahiplenmek yerine, hemen uzak durabileceği bir gerekçe üretir.
Anlamca büyük fark yoktur; sadece mazeretin söz içindeki dizilişi değişmiştir. Her ikisi de bahaneciliği ve gönülsüzlüğü eleştirir.
İşe, toplantıya, göreve, davete veya sorumluluğa yanaşmayan kişiler için sık söylenir. Sürekli mazeret üretme davranışı bu sözü çağırır.