Atasözü

Eşeği Yoldan Çıkaran Sıpanın Oynaması Ne Demek?

Anlamı

çocuklarının düzensiz davranışı, anne babayı rahatsız eder.

Detaylı Açıklama

Eşeği yoldan çıkaran sıpanın oynaması atasözü, çocukların düzensiz davranışının anne babayı rahatsız ettiğini söyler. Sıpa, eşek yavrusudur. Görüntü bir yolculuktan gelir: anası yükünü taşıyarak yolda ilerlerken sıpa çevresinde oynar, sıçrar; ana eşek de onun ardından yoldan sapar. Atasözünde çocuğun oyunu kötü niyetli değildir; ama düzensizliği, yetişkinin yolunu şaşırtır. Tanımdaki rahatsız eder sözü, bu etkinin bir öfkeden çok bir huzursuzluk olduğunu gösterir. Atasözü bir yemek davetinde koşturan çocuklar, ders çalışırken gürültü yapan bir kardeş ya da bir yolculukta huysuzlanan bir bebek için söylenebilir. Sıpa ve ana eşek, çocuk ile ana babanın yerine geçer; benzetme aile içindeki bağı bir yolculuk sahnesine taşır. Konuşan bir yakınma, kimi zaman da bir hoşgörü taşır.

Örnek Cümleler

  1. Misafirlikte koltukların üstünde zıplayan ikizleri yüzünden annesi bir türlü sohbete katılamadı; eşeği yoldan çıkaran sıpanın oynaması.
  2. Gece yarısına kadar odasında yüksek sesle müzik dinleyen oğlu, işe erken kalkacak babasını uykusuz bıraktı; eşeği yoldan çıkaran sıpanın oynaması.
  3. Uzun yolculukta arka koltukta durmadan kavga eden çocuklar, babalarının iki kez yanlış sapağa girmesine yol açtı; eşeği yoldan çıkaran sıpanın oynaması.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

İyi evlat babayı vezir diye başlayan söze göre babaya ün kazandıran da onu el içine çıkamaz duruma düşüren de çocuklarının tutumlarıdır. Bu söz çocuğun davranışını ailenin onuruna bağlar. Eşeği yoldan çıkaran sıpanın oynaması ise daha gündelik bir etkiyi, ana babanın huzurunu anlatır.

Huzurunu kaçırmak, tedirgin, rahatsız etmektir. Atasözündeki sıpa da anasının huzurunu kaçırır; onun oyunu ana eşeği yolundan eder. Deyim etkinin adını verir, atasözü ise bu etkinin çocuktan ana babaya geçtiği bir aile sahnesi kurar.

Gürültü çıkarmanın ilk anlamı, düzensiz ve rahatsız edici sesler çıkarmaktır. Oynayan sıpa ya da koşturan çocuk da böyle bir düzensizlik yaratır. Deyim sesi öne çıkarır; atasözü ise düzensizliğin yetişkini yolundan saptırmasını anlatır.