Atasözü

Eşek Eşeği Ödünç Kaşır Ne Demek?

Anlamı

çıkarcı, başkasına yardım ederken ileride onun da kendisine yardım edeceğini düşünür.

Detaylı Açıklama

Eşek eşeği ödünç kaşır atasözü, çıkarcı kişinin başkasına yardım ederken ileride onun da kendisine yardım edeceğini düşündüğünü söyler. Görüntü bir ahırdan gelir: iki eşek birbirinin sırtını kaşır; biri kaşıdığında öteki de karşılığını verir. Ödünç sözü bu yardımın bir borç gibi verildiğini, geri alınmak üzere yapıldığını anlatır. Atasözü karşılıklı yardımın kendisini değil, onun ardındaki hesabı eleştirir. Tanımdaki çıkarcı sözü kişinin niyetini, ileride sözü ise beklenen karşılığın zamanını gösterir. Atasözü bir iş çevresinde, bir siyasi ilişkide ya da bir komşulukta, iyiliğin karşılığını hesaplayan birini anlatırken söylenebilir. Ödünç kaşıma, verilen yardımın bir defterde tutulduğunu düşündürür. Konuşan bu tür bir yardıma güvenmez; onu gerçek bir iyilik saymaz.

Örnek Cümleler

  1. Seçimden önce herkese iş bulmaya çalışan aday, oy vermeyenleri hemen unuttu; eşek eşeği ödünç kaşır.
  2. Rakip firmaya müşteri yönlendiren tüccar, karşılığında kendisine de iş gönderilmesini bekliyordu; eşek eşeği ödünç kaşır.
  3. Kendi taşınması yaklaşınca kamyonu olan kuzeninin taşınmasına koşan Kaan, yardım ederken ondan alacağı karşılığı hesaplıyordu; eşek eşeği ödünç kaşır.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Bu atasözüne göre bir kişi başkasına yardım ederse o da bu iyiliğin altında kalmaz, güçlenmiş olarak yardıma koşar. Karşılıklılık orada bir dayanışmadır. Eşek eşeği ödünç kaşır ise aynı karşılıklılığı bir hesap olarak görür ve yardım edeni çıkarcı sayar.

Kele köseden yardım olmaz, kişinin kendisi yardıma muhtaç olduğu konuda başkasına yardım edemeyeceğini söyler. Eşeklerin karşılıklı kaşınması ise ikisinin de aynı ihtiyacı duymasına dayanır. Kele köseden yardım olmaz yardımın imkânsızlığını, ödünç kaşıma ise hesaplı bir alışverişi anlatır.

Kendine yontmak, çıkan her fırsattan yararlanarak hep kendi çıkarını sağlamaktır. Ödünç kaşıyan eşek de yardımını kendi yararına yontar; verdiğini geri almayı hesaplar. Deyim çıkarcılığı genel olarak, atasözü ise onu bir yardım kılığında gösterir.