Anlamı
tkz. adamakıllı dövmek:
'Uslu otur yoksa ufak bir münasebetsizliğini duyarsam eşek sudan gelinceye kadar döverim, kemiklerin kırılır, anladın mı?' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
"Eşek sudan gelinceye kadar dövmek" deyimi, birini adamakıllı, uzun uzun ve şiddetli biçimde dövmek anlamında kullanılır. Söz, abartılı sertlik üzerinden şiddetin derecesini büyütür. Burada fiziksel ceza çok yoğun ve acımasız bir çerçevede anlatılır. Deyim günlük dilde çoğu zaman gerçek şiddeti doğrudan anlatmak yerine, ağır tehdit veya sert azarlama tonunda da geçebilir. Ancak özü itibarıyla zorbalık ve şiddet taşır. Kısacası bu deyim, birine aşırı derecede yüklenmeyi ya da şiddet uygulamayı sert ve korkutucu bir abartıyla anlatır.
Örnek Cümleler
- Eski romanlarda çocukları eşek sudan gelinceye kadar dövmekle tehdit eden babalara rastlanır.
- Usta, çırağına kızınca onu eşek sudan gelinceye kadar dövecekmiş gibi bağırdı.
- Sert bir tehdit havası taşıyan bu söz, eşek sudan gelinceye kadar dövme fikrini çağrıştırır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dayak süresini ve şiddetin derecesini olağan ölçünün çok üstüne taşır. Böylece korkutma ve sindirme etkisi dilde büyütülmüş olur.
Hayır, bazen gerçek şiddet yerine ağır tehdit ve sert öfke anlamında da kullanılır. Yine de merkezinde kaba ve ürkütücü güç gösterisi vardır.
Bugün şiddeti normalleştiren eski söyleyişlerden biri olarak eleştirel bir mesafeyle değerlendirilmelidir. Dildeki sertliğin toplumsal arka planını gösterir.