Anlamı
emek vererek ortaya çıkarmak.
Detaylı Açıklama
Esermek besermek, emek vererek ortaya çıkarmak anlamındadır. Kalıp bir ikileme biçimindedir: ikinci sözcük birincinin sesini yineleyerek anlamı pekiştirir. Tanımdaki emek vererek öbeği kalıbın ağırlık noktasıdır: ortaya çıkan şey kolayca elde edilmemiş, uğraşla kurulmuştur. Kalıp bir eseri, bir evi, bir bahçeyi, bir işletmeyi ya da bir aileyi meydana getirmeyi anlatabilir. Nesne alan bir kalıptır: bu evi yıllar içinde eserip beserdik. Kalıp bir övünç ya da bir kıvanç taşıyabilir; konuşan, emeğinin ürününe bakarak onu anlatır. Kimi zaman bir sitem de sezilir: emek verilerek kurulan şeyin değerinin bilinmediği durumlarda kalıp bu emeği hatırlatır. Kalıp ağır ağır, yıllara yayılan bir çabayı düşündürür; gündelik konuşmada ve anı anlatılarında duyulabilir.
Örnek Cümleler
- Annemle babam bu küçük bahçeyi kırk yıl boyunca eserip beserdi; her ağacın bir hikâyesi var.
- Sıfırdan kurduğu marangoz atölyesini yıllarca eserip beseren usta, onu oğluna devrederken gözleri doldu.
- Köyün kadınları, el emeğiyle eserip beserdikleri kooperatifin ürünlerini ilk kez şehir pazarına götürdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Meyve vermenin ikinci anlamı mecazdır: bir eser ortaya çıkarmaktır. Esermek besermek de bir şeyi ortaya çıkarmayı anlatır, ama bunu emeğin kendisine bağlar. Meyve vermek sonucu, esermek besermek o sonuca giden uğraşı öne çıkarır.
Yoktan var etmek, yaratmak, ortaya çıkarmaktır; bir başlangıç noktasının hiç olmadığını vurgular. Esermek besermek ise var olanı emekle geliştirerek bir şey kurmayı da anlatabilir. Biri yaratmanın büyüklüğünü, öteki emeğin sürekliliğini öne çıkarır.
Atasözüne göre emek vermeden beklenen bir sonuca erişilmez. Esermek besermek de ortaya çıkan şeyin arkasında bir emek olduğunu söyler. Atasözü bir kuralı, kalıp bu kurala uyan bir uğraşı anlatır.