Anlamı
yaratmak, ortaya çıkarmak:
'Ama bu düşmanları kendisi âdeta çalışarak hazırlar, yoktan var ederdi.' -Y. Z. Ortaç.
Detaylı Açıklama
Yoktan var etmek, yaratmak, ortada hiçbir şey yokken bir şey ortaya çıkarmak demektir. Yusuf Ziya Ortaç'ın düşmanlarını âdeta çalışarak hazırlayıp yoktan var eden kişiyi anlatan cümlesi kalıbın olumsuz kullanımını da gösterir. Kalıp çoğunlukla övgü bildirir; hiçbir imkânı yokken bir iş kuran kimse için söylenir. Bu kullanımda emek ve beceri öne çıkar. Ancak kalıbın ters yönlü bir kullanımı da vardır; olmayan bir sorunu, bir dedikoduyu ya da bir düşmanlığı ortaya çıkaran kimse için de söylenir. Hangi anlamın geçerli olduğu ortaya çıkarılan şeyden anlaşılır. Kalıptaki güç, yokluktan başlanmasındadır. Sözde bir şaşırma da bulunur. Kalıp iş dünyasında ve gündelik konuşmada sıkça geçer. Söz, hiçlikten bir şey ortaya çıkarmayı anlatır.
Yoktan Var Etmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Elinde hiçbir sermaye yokken bu atölyeyi gerçekten yoktan var etmişti.
- Ortada hiçbir sorun yokken meseleyi yoktan var ettiğini sonradan anladık.
- Kimsenin inanmadığı o küçük okulu yıllar içinde yoktan var ettiler.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yaratmak, ortada hiçbir şey yokken bir şey ortaya çıkarmak demektir. Kalıp çoğunlukla övgü bildirir; hiçbir imkânı yokken bir iş kuran kimse için söylenir ve emeği öne çıkarır.
Vardır; olmayan bir sorunu, bir dedikoduyu ya da bir düşmanlığı ortaya çıkaran kimse için de söylenir. Hangi anlamın geçerli olduğu ortaya çıkarılan şeyin niteliğinden anlaşılır.
Yokluktan başlanmasından gelir; ortada hiçbir şey yokken bir şeyin belirmesi dinleyende şaşkınlık uyandırır. Kalıp bu yüzden iş dünyasında ve gündelik konuşmada sıkça geçmektedir. Sözde bu yüzden belirgin bir şaşırma payı bulunur.