Anlamı
eskiden olduğu gibi, eskiden olduğu biçimde:
'Doğal güzellikler artık eskisi gibi turist çekmiyor.' -N. Cumalı.
Detaylı Açıklama
Eskisi kadar, eskiden olduğu gibi, eskiden olduğu biçimde anlamındadır. Kalıbın gibi sözüyle kurulan bir biçimi de vardır: eskisi gibi. Eskisi sözü bir şeyin geçmişteki durumunu anar; kadar ve gibi ise bugünü o durumla ölçer. Kalıp böylece bir karşılaştırma kurar: bugünkü durum geçmişteki durumla tartılır. Olumsuz bir cümlede bugünün geçmişten ayrıldığını bildirir: eskisi kadar güçlü değil, eskisi gibi düşünmüyor. Olumlu bir cümlede ise bir sürekliliği ya da bir dönüşü anlatır: eskisi gibi çalışıyor. Kalıp bir kişinin sağlığını, bir yerin kalabalığını, bir ürünün niteliğini ya da bir ilişkinin sıcaklığını anlatabilir. Konuşan geçmişi ölçü alır; bu yüzden kalıp kimi zaman bir özlemi de taşır. Bir fiili de niteleyebilir, bir sıfatın derecesini de belirleyebilir: eskisi gibi çalışmak, eskisi kadar güçlü.
Örnek Cümleler
- Dizindeki ameliyattan sonra dedem, eskisi kadar uzun yürüyüşlere çıkamıyor, kısa turlarla yetiniyor.
- Çarşının yanına büyük bir alışveriş merkezi açılınca küçük dükkânlar eskisi kadar kalabalık olmadı.
- Kavgadan aylar sonra iki kardeş yeniden eskisi kadar sık görüşmeye, birbirlerine uğramaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: Doğal güzellikler artık eskisi gibi turist çekmiyor. Ölçüt, doğal güzelliklerin geçmişte çektiği turistlerdir. Artık sözü bugünle geçmiş arasındaki ayrımı belirginleştirir; olumsuz fiil de bir azalmayı bildirir.
Eski hamam eski tas sözü, her şeyin olduğu gibi kaldığını anlatır. Her şey eskisi gibi demek de aynı durumu bildirebilir; iki söyleyiş bu kullanımda birbirine yaklaşır. Söz ise yalnız değişmezliği anlatır, kalıp bir değişimi de anlatabilir.
Köprünün altından çok su aktı, şartların zamanla çok değiştiğini ve eski durumun kalmadığını bildirir. Bir şey artık eskisi kadar değilse bu değişim o şeyin üzerinde görülür. Atasözü değişimi genel bir zaman akışı olarak, kalıp ise o akışın tek bir şeyde bıraktığı izi gösterir.