Anlamı
esmer insana kırmızı renkli giysi yakışmaz.
Detaylı Açıklama
Esmere al bağla, karşısına geç ağla atasözü, esmer insana kırmızı renkli giysi yakışmadığını söyler. Al, kırmızı demektir; bağlamak burada kumaşı kişinin üstüne sarmayı düşündürür. Sözün ikinci yarısı yakışmazlığın ölçüsünü abartılı bir görüntüyle verir: karşısına geçip ağlamak, sonucun ne kadar beğenilmediğini anlatır. Atasözü bir giyim öğüdüdür: renk seçerken kişinin ten rengini gözetmeyi önerir. Söz bir kumaşçıda, bir düğün hazırlığında ya da bir terzi provasında söylenebilir. Eleştirdiği şey kişi değil, bir renk seçimidir. Atasözünün yargısı bir zevk yargısıdır; bugünün okuru bu yargıyı paylaşmayabilir, çünkü renk ve yakışma konusundaki beğeniler kişiden kişiye değişir. Söz bu yüzden kesin bir kural olarak değil, bir dönemin beğenisini yansıtan bir öğüt olarak okunabilir.
Örnek Cümleler
- Kumaşçıda kırmızı bir elbiselik seçen esmer torununa anneannesi gülerek başını salladı: esmere al bağla, karşısına geç ağla.
- Terzi Nuran Hanım, esmer gelinin kırmızı kaftan isteğini nazikçe geri çevirip lacivert bir kumaş önerdi; esmere al bağla, karşısına geç ağla.
- Kırmızı ceketi deneyen esmer Kerem, aynadaki görüntüsüne bakıp ceketi askıya geri astı; esmere al bağla, karşısına geç ağla.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Güzele ne yakışmaz, güzelin ne giyse yakıştığını söyler. Esmere al bağla ise bir rengin belli bir ten rengine yakışmadığını bildirir. Biri yakışmayı kişinin güzelliğine, öteki rengin uyumuna bağlar; iki söz giyime iki ayrı yerden bakar.
Altı kaval, üstü şişhane, giysilerini birbirine yakıştıramayanlar için söylenen bir sözdür; uyumsuzluk giysilerin kendi arasındadır. Esmere al bağla ise giysiyle kişinin ten rengi arasındaki uyumsuzluğu anlatır. İkisi de giyimde bir seçimin yanlış yapıldığını söyler.
İyi gitmek deyiminin ikinci anlamı yakışmaktır: bu elbise size iyi gidiyor. Atasözü bu deyimin olumsuzunu bir renk için söyler: kırmızı esmere iyi gitmez. Deyim bir beğeniyi, atasözü bir uyarıyı dile getirir.