Anlamı
giysilerini birbirine uygun düşüremeyen, yakıştıramayanlar için söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, giydiği kıyafetleri birbirine uyduramayan, üstüyle altı arasında uyum kuramayan kişiler için kullanılır. Görünüşte parçalar tek tek fena olmayabilir; fakat bir araya geldiklerinde uyumsuz, yakışıksız ve komik bir bütün oluştururlar. Zamanla bu söz yalnız kıyafet için değil, uyumsuz bir şekilde bir araya getirilmiş başka şeyler için de mecazlaşabilir. Ancak en bilinen kullanımı giyim kuşam üzerindedir. Deyimin etkisi, alt ile üst arasındaki estetik kopukluğu çok canlı hissettirmesinden gelir. Kişinin zevk eksikliği, dikkatsizliği veya ölçüsüzlüğü hafif alaylı bir dille eleştirilir. Bu yüzden söz çoğu zaman şaka, takılma ya da eleştiri tonu taşır. Uyumun önemini, tam da uyumsuzluğu göstererek anlatır. Görünüşte bütünlüğün ne kadar belirleyici olduğunu hatırlatan halk deyimlerindendir.
Örnek Cümleler
- Ceketi ayrı, pantolonu ayrı; tam altı kaval üstü şişhane olmuş.
- Giydiklerini bir türlü yakıştıramıyor, altı kaval üstü şişhane geziyor.
- Altı kaval üstü şişhane giyinmiş; takım elbise almış ama spor ayakkabıyla çıkmış.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
En çok, üstüyle altı birbirine uymayan ve yakışmayan biçimde giyinmiş kişiler için kullanılır. Görünüşte parçalar tek tek fena olmayabilir; fakat bir araya geldiklerinde uyumsuz, yakışıksız ve komik bir bütün oluştururlar.
Çünkü kişinin görünüşündeki uyumsuzluk, doğrudan sert olmadan ama iğneli ve esprili biçimde eleştirilir. Kişinin zevk eksikliği, dikkatsizliği veya ölçüsüzlüğü hafif alaylı bir dille eleştirilir.
Evet, genel olarak parçaları birbirine uymayan düzenlemeler için de mecazlı biçimde kullanılabilir. Ancak en bilinen kullanımı giyim kuşam üzerindedir.