Anlamı
sırlara gömülmek:
'Sular büsbütün kararınca Boğaz'ın hayatı da büsbütün esrara dalar.' -A. Ş. Hisar.
Detaylı Açıklama
Esrara dalmak, sırlara gömülmek anlamındadır. Esrar burada sırlar demektir; dalmak ise bir şeyin içine gömülür gibi girmeyi anlatır. Kalıp bir yerin, bir olayın ya da bir kişinin hayatının anlaşılmaz, gizemli bir hâl almasını anlatır. Öznesi bir yer, bir zaman ya da bir hayat olabilir. Gece, sis ya da karanlık bu gizemi doğurabilir; bir sessizlik ya da bir kayboluş da aynı etkiyi yaratır. Kalıp yazı dilinde, bir manzara betimlemesinde, bir anı yazısında ya da bir romanın gerilimli bir bölümünde geçebilir. Kalıp bağlama göre bir merak ya da bir ürperti de uyandırabilir; ama bunlar sırlara gömülmenin koşulu değildir, betimleme yalın bir gözlem de olabilir. Gömülmek fiili gizemin derinliğini, dalmak ise ona yavaş yavaş girilişi düşündürür.
Örnek Cümleler
- Güneş batınca eski konağın bahçesi esrara daldı; ağaçların arasından gelen sesleri kimse çıkaramadı.
- Sis çöken dağ köyü, sabaha karşı tümüyle esrara dalmış gibi sessizdi.
- Yaşlı adamın ortadan kayboluşuyla kasabanın hayatı esrara daldı; herkes onun nereye gittiğini merak ediyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: Sular büsbütün kararınca Boğaz'ın hayatı da büsbütün esrara dalar. Esrara dalan, Boğaz'ın hayatıdır; suların kararması bu değişimin zamanını gösterir. Büsbütün sözünün iki kez kullanılması, karanlıkla gizemin birlikte derinleştiğini düşündürür.
İki kalıpta geçen esrar sözcükleri eş seslidir. Esrar çekmekteki esrar uyuşturucu bir maddedir; esrara dalmaktaki esrar ise sırlar anlamına gelir. Kalıpların anlamları arasında bir bağ yoktur; yalnız yazılışları ve okunuşları aynıdır.
Akıl erdirememenin ilk anlamı, ne olduğunu anlayamamak, sırrını çözememektir. Esrara dalan bir yer ya da olay karşısında kişi de buna benzer bir durumda kalabilir. Kalıp şeyin sırla dolmasını, deyim ise o sırrı çözemeyen kişiyi anlatır.