Anlamı
oyalamak, yersiz bahaneler bulmak, işten kaçınmak.
Detaylı Açıklama
Estek köstek etmek, oyalamak, yersiz bahaneler bulmak, işten kaçınmak anlamındadır. Kalıp bir ikilemeye dayanır; estek ile köstek ses benzerliğiyle birbirine bağlanır. Köstek, hayvanın ayaklarına bağlanıp adımını kısaltan bağdır; kalıp da bir işin önüne konan engelleri düşündürür. Tanım üç karşılık verir: oyalamak, yersiz bahaneler bulmak ve işten kaçınmak; kalıp bunların hepsini birden gerektirmez. Kalıp ödevini son güne bırakan ve o gün de bahane bulan bir öğrenciyi, borcunu ödemekten kaçan bir müşteriyi ya da sözünü tutmayan bir ustayı anlatabilir. İkilemenin sesi kalıba bir hafiflik verir; kalıp gündelik konuşmaya yakışır. Konuşan sabırsızlığını ya da kızgınlığını dile getirir: estek köstek etme, işine bak. Öznesi oyalayan ya da bahane bulan kişidir; bu kişi kendi işinden kaçıyor da olabilir, başkasını oyalıyor da.
Örnek Cümleler
- Odasını toplaması istenen Efe, önce su içmeye, sonra kalemini aramaya gidip estek köstek etti; akşam olunca oda hâlâ dağınıktı.
- Kira borcunu soran ev sahibine kiracı, bankanın kapalı olduğunu, kartının bozulduğunu söyleyip estek köstek etti.
- Taşınmaya yardım edeceğine söz veren kuzen, son gün estek köstek edip hiç gelmedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hık mık etmenin ilk anlamı, bir işten kaçınmak için bahaneler ileri sürmeye çalışmaktır; bu anlam estek köstek etmeye çok yakındır. Hık mık etmenin ikinci anlamı ise sorulan bir soruya belirsiz cevaplar vermektir. Estek köstek etmenin tanımında böyle bir anlam yoktur; ona oyalamak eklenir.
Mırın kırın etmek, bir isteği yerine getirmemek için çeşitli sebepler ileri sürmek, nazlanmaktır. Deyim bahaneye bir naz katar. Estek köstek etmek ise naz yerine oyalamayı öne çıkarır; iş sürüncemede kalır, ama sonunda yapılıp yapılmadığını kalıp söylemez.
Gönülsüz namaz göğe ağmaz, isteksiz yapılan bir işten hayır gelmeyeceğini söyler. Estek köstek eden kişi bir işe gönülsüz olduğu için oyalanıyorsa, sonunda o işi yapsa bile atasözüne göre ondan hayır beklenmez. Böyle bir durumda kalıp isteksizliği davranışta, atasözü sonuçta gösterir.