Atasözü

Etme Bulursun, İnleme Ölürsün Ne Demek?

Anlamı

nasıl davranırsan öyle karşılık görürsün.

Detaylı Açıklama

Etme bulursun, inleme ölürsün atasözü, nasıl davranırsan öyle karşılık görürsün anlamındadır. Söz ikinci kişiye seslenir: bulursun ve ölürsün fiilleri dinleyeni doğrudan hedef alır. İlk yarı davranışla karşılığı bağlar; ikinci yarı ise bu karşılığın ağırlığını bir inleme ve bir ölüm görüntüsüyle anlatır. Tanım davranışın iyi mi kötü mü olduğunu belirtmez; sözün sert görüntüleri ise onu kötü bir davranışa karşı bir uyarı gibi okutabilir. Atasözü birine kötülük etmeye hazırlanan birini caydırmak, bir haksızlığın sonucunu hatırlatmak ya da bir çocuğa öğüt vermek için söylenebilir. Sözün inleye inleye ölürsün diye biten uzun bir söyleyişi de vardır. Bir aile büyüğünün, bir öğretmenin ya da bir dostun ağzından çıkabilir.

Örnek Cümleler

  1. Arkadaşının kalemini saklayıp onu ağlatan oğluna annesi sert sert baktı: Etme bulursun, inleme ölürsün.
  2. Yaşlı terzi, müşterilerine sahte kumaşı ipek diye satan genç satıcıyı uyardı: Etme bulursun, inleme ölürsün.
  3. Kardeşine mirastan pay vermemek için belgelerle oynayan Hakan, yıllar sonra kendi oğlunun aynı oyununa düşünce etme bulursun, inleme ölürsün sözünü hatırladı.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Uzun söyleyiş de sözlükte bu atasözüyle bir tutulur, tanımları ortaktır. Ayrım ikinci yarıdadır: uzun söyleyiş inlemek fiilini yineler. Bu yineleme, acının bir süre devam ettiğini düşündürür. Kısa söyleyiş ise aynı yargıyı daha az sözcükle verir.

Ne ekersen onu biçersin de sözlükte etme bulursun sözüyle aynı biçimde tanımlanır. Söz karşılığı bir tarla görüntüsüyle anlatır: ekilen tohum biçilen ürünü belirler. Etme bulursun, inleme ölürsün ise aynı yargıyı bir acı görüntüsüyle kurar ve sözün sonunu bir ölümle bağlar.

Arpa eken buğday biçmez, kötü davranışın karşılığının iyi olmayacağını söyler; tanım kötü davranışı anar. Etme bulursun, inleme ölürsün sözünün tanımı ise davranışın türünü belirtmez. Biri kötülüğün karşılığını, öteki her davranışın karşılığını anlatır.