Deyim

Etten Önce Çömleğe Düşmek Ne Demek?

Anlamı

bir işte bilgisiz veya yetkisiz olmasına rağmen herkesten önce ortaya atılmak.

Detaylı Açıklama

Etten önce çömleğe düşmek, bir işte bilgisiz veya yetkisiz olmasına rağmen herkesten önce ortaya atılmak anlamındadır. Görüntü bir yemek hazırlığından gelir: çömlek pişirme kabıdır; kalıp, etten önce kaba düşen bir şeyi anar ve bu öncelik yersiz görünür. Tanım iki eksiklik sayar: bilgisizlik ya da yetkisizlik; veya bağlacı bunlardan birinin yetmesine izin verir. Herkesten önce sözü kişinin sırayı beklemediğini, ortaya atılmak ise kendiliğinden öne çıktığını anlatır. Kalıp bir toplantıda söz almaya, bir arızaya el atmaya ya da bir aile kararında fikir bildirmeye koşan birini anlatabilir. Konuşan bu davranışı bir eleştiriyle ya da bir alayla anar. Kalıbın öznesi öne atılan kişidir; çömleğe düşen odur.

Örnek Cümleler

  1. Ustalar arızanın nedenini konuşurken hiç elektrik bilmeyen stajyer etten önce çömleğe düşüp sigortayı söktü.
  2. Toplantıda müdür daha söze girmeden, kararı duyurmaya hiçbir yetkisi olmayan sekreter kalkıp kararı açıkladı; etten önce çömleğe düştü.
  3. Ailenin büyükleri düğün tarihini konuşurken on yedi yaşındaki kuzen etten önce çömleğe düşüp tarihi bütün akrabalara duyurdu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Meydana düşmek, bir iş yapmak için kendini ortaya atmaktır; tanım kişinin bilgisi ya da yetkisi üzerine bir şey söylemez. Etten önce çömleğe düşen kişi ise bilgisiz ya da yetkisizdir ve herkesten önce davranır. Deyim yansız bir girişimi, kalıp ise yersiz bir öne çıkışı anlatır.

Atasözü, başkalarının görev ve yetkilerine karışmanın ahmaklık olduğunu söyler: misafir, ev sahibinin işini üstlenmeye kalkmıştır. Etten önce çömleğe düşmenin yetkisizlik yanı bu davranışa yakındır. Atasözü bir yargı bildirir; kalıp ise kişinin herkesten önce davranmasını da öne çıkarır.

Boş başak dik durur, bilgisiz olanın üstün görünmek için kasıldığını söyler. Etten önce çömleğe düşen kişi de bilgisiz olabilir; kalıp onun herkesten önce ortaya atılmasını öne çıkarır ve bir kasılmadan söz etmez. Biri bir duruşu, öteki bir davranışı adlandırır.