Atasözü

Evli Evine, Köylü Köyüne Ne Demek?

Anlamı

artık dağılalım, herkes evine, işine gitsin.

Detaylı Açıklama

Evli evine, köylü köyüne atasözü, artık dağılalım, herkes evine, işine gitsin anlamında söylenir. Söz iki eşit yarıdan kurulur: evli evine, köylü köyüne. Evli sözü evine dönecek kişiyi, köylü sözü ise köyünden gelmiş kişiyi anar; her biri kendi yerine yollanır. Sözde çekimli fiil kullanılmaz; yönelme ekleri gidilecek yeri gösterir, gitmek fiili ise söylenmez. Söz bir toplantının, bir düğünün, bir imecenin ya da bir pazarın sonunda söylenebilir. Konuşan, artık dağılma vaktinin geldiğini bildirir. Söz bir ev sahibinin, bir muhtarın ya da işi yöneten bir ustanın ağzından çıkabilir. Kibar bir veda da olabilir, kalabalığa bir çağrı da. Tanımdaki artık sözü, bir arada kalınan sürenin sona erdiğini gösterir; işin bitip bitmediğini söz söylemez.

Örnek Cümleler

  1. Gece yarısını geçen düğün yemeğinin sonunda ev sahibi ayağa kalktı: Evli evine, köylü köyüne; yarın hepimizi iş bekliyor.
  2. Hasat imecesi bitip son çuval da ambara girince muhtar, evli evine, köylü köyüne diyerek herkesi evine yolladı.
  3. Pazar kapanırken tezgâhlarını toplayan esnaf birbirine el salladı, sokak birkaç dakikada boşaldı; evli evine, köylü köyüne.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Çil yavrusu gibi dağılmak, toplu olarak bulunan insanların her birinin bir yana dağılmasıdır; deyim dağılışın her yöne oluşunu bir kuş görüntüsüyle anlatır. Evli evine, köylü köyüne ise bir düzen içinde dağılmayı çağırır: herkes kendi evine, işine gider.

Bu atasözü, herkesin kendi evinde, kendi çevresinde saygınlığı olduğunu söyler. Evli evine, köylü köyüne de herkesi o saygın olduğu yere, kendi evine gönderir. Biri evin kişiye verdiği yeri, öteki eve dönüş vaktini anlatır.

Ayakaltında dolaşmak, bir işe yaramadığı hâlde herkesin işine engel olacak biçimde ortalıkta dolaşmaktır. Toplanan insanlar dağılmazsa ortalıkta böyle bir kalabalık kalabilir. Atasözü herkesi evine, işine yollayarak bunun önüne geçer.