Anlamı
1) hoş görerek kabul etmek veya edilmek:
'Mersi denir. Sonra teşekkür edilir. Eyvallah denir, çok mersi denir.' -S. F. Abasıyanık. 2) hoşça kalın, sağlıcakla kalın demek.
Detaylı Açıklama
"Eyvallah demek" deyimi, bağlama göre hoş görerek kabul etmek, tamam demek, razı olmak ya da vedalaşırken sağlıcakla kal anlamında kullanılır. Tek bir kalıp olmasına rağmen tonuna göre farklı işlevler kazanır. Bazen alçak gönüllü bir kabul, bazen sıcak bir uğurlama, bazen de sözü uzatmama anlamı taşır. Türkçede yaygınlığı, kısa ama çok işlevli bir söz olmasından gelir. Dinleyenin niyetini, söyleyenin tavrını ve konuşmanın havasını hızla yansıtır. Kısacası eyvallah demek, kabul, onay, hoşgörü ve veda arasında esnekçe dolaşabilen çok işlevli bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yapılan teklife fazla uzatmadan eyvallah deyip masadan kalktı.
- Yaşlı usta dükkândan çıkan çırağına gülümseyerek eyvallah dedi.
- Bunca emeğe eyvallah demeyi kolay kolay kabul edemiyordu ama kararını vermişti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü asıl anlamını bağlam, ton ve konuşma ilişkisi belirler. Aynı kelime bir yerde kabul, başka bir yerde veda ya da hoşgörü işlevi görebilir.
Hayır, bazen sadece nazikçe kabul etmek ya da sözü sonlandırmak anlamına gelir. Boyun eğme anlamı yalnız bazı özel bağlamlarda ortaya çıkar.
Çünkü kısa, akıcı ve çok işlevli bir söz olduğu için birçok konuşma anına kolayca uyum sağlar. İnsanlar tek kelimeyle geniş bir ilişki tonunu aktarabilir.