Anlamı
dikkat etmeden satın almak.
Detaylı Açıklama
Ezbere almak, dikkat etmeden satın almak anlamındadır. Ezbere sözü burada bakmadan, incelemeden yapılan bir davranışı anlatır; almak ise satın almaktır. Kalıp bir malın niteliğine, fiyatına ya da son kullanma tarihine bakılmadan yapılan bir alışverişi anlatır. Bir pazarda, bir markette, bir ikinci el satışında ya da bir internet alışverişinde geçebilir. Kişi hep aldığı bir ürünü de böyle alabilir, ilk kez gördüğü bir malı da; ikisinde de dikkat eksiktir. Kalıp bir pişmanlığı da taşıyabilir: alınan mal bozuk, pahalı ya da gereksiz çıkmıştır. Konuşan kendi hatasını da anlatabilir, başkasının dikkatsizliğini de eleştirebilir. Kalıbın nesnesi alınan maldır: meyveyi ezbere almak, arabayı ezbere almak. Satıcı kalıpta anılmaz; dikkatsizlik alıcıya aittir.
Örnek Cümleler
- Pazarda tezgâhın önündeki kasadan domatesleri ezbere alan Selin, evde yarısının çürük olduğunu gördü.
- İkinci el arabayı ustaya göstermeden ezbere alan Murat, bir ay sonra motorunu değiştirmek zorunda kaldı.
- İnternetteki indirime kapılıp ölçülerine bakmadan bir koltuk takımını ezbere alan çift, koltukları salona sığdıramadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Atasözü, insanın hiçbir şeyi incelemeden, gözü kapalı biçimde almaması gerektiğini söyler. Gece gözüyle bez alan kişi kumaşın rengini, dokusunu göremez. Ezbere alan kişi de malı incelemeden satın alır; atasözü bu davranışa karşı bir uyarıdır.
Bu atasözü, alışveriş yapmayı bilmeyen kimselerin pazara çıkmaması gerektiğini, ama esnafın da böyle alıcılardan hoşlandığını söyler. Ezbere alan kişi atasözündeki körün durumundadır: malı görmeden alır. Atasözü satıcının kazancını da hesaba katar; kalıp alıcının dikkatsizliğini anlatır.
Ezbere iş görmek, bir işi inceleyip araştırmadan gelişigüzel yapmaktır; deyim her türlü işi kapsayabilir. Ezbere almak ise bu gelişigüzelliği bir alışverişle sınırlar. Biri genel bir çalışma biçimini, öteki tek bir satın almayı anlatır.