Anlamı
insan hiçbir şeyi incelemeden, gözü kapalı biçimde almamalıdır.
Detaylı Açıklama
"Ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma" atasözü, insanın önemli seçimleri yüzeysel bakışla ve yeterince incelemeden yapmaması gerektiğini anlatır. Ergen gözü burada toy, deneyimsiz ve çabuk etkilenen bakışı temsil eder; gece gözü ise eksik ışık yüzünden ayrıntıyı seçemeyen görüşü. Yani atasözü hem duygusal aceleciliğe hem de yetersiz incelemeye karşı uyarır. Özellikle evlilik, alışveriş ve kalıcı karar gerektiren seçimlerde söylenir. Sözün iki örneği de karar anındaki kör noktaları gösterir: biri heyecanın, öteki eksik bilginin insanı nasıl yanlış sonuca götürebileceğini sezdirir. Kısacası bu söz, hayatı etkileyecek kararların hevesle, eksik bilgiyle ya da aceleyle verilmemesi gerektiğini, sağlam değerlendirme yapılmasının şart olduğunu öğütleyen güçlü bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Dedesi, acele nişan kararını duyunca ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma dedi.
- Usta, pahalı kumaşı karanlıkta seçmeye kalkana ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma diye çıkıştı.
- Dedem, aceleyle alınan arsayı görünce ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma derdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü biri duygusal aceleciliği, diğeri yetersiz görerek karar vermeyi anlatır. Böylece atasözü hem deneyimsizliği hem de eksik incelemeyi tek çatı altında açıkça birleştirir burada doğrudan.
Evlilik dışında iş seçimi, ortaklık, ev alma, sözleşme imzalama ve büyük alışverişler için de rahatlıkla uyarlanabilir. Temel ilke, önemli kararda yüzeyselliğe kapılmamaktır burada kesinlikle hiçbir zaman.
Çünkü insanların acele, heves ve eksik bilgi yüzünden yanlış karar vermesi bugün de çok yaygındır. Atasözü bu temel insan zaafına karşı kısa ama güçlü bir uyarı sunar.