Anlamı
zahmet ve sıkıntıya uğramak.
Detaylı Açıklama
Eziyet çekmek, zahmet ve sıkıntıya uğramak anlamındadır. Eziyet, birinin ya da bir durumun verdiği sıkıntı, acıdır; çekmek fiili bu sıkıntıya katlanmayı anlatır. Kalıbın öznesi sıkıntıyı yaşayan kişidir; sıkıntının nedeni bir kişi olabilir, bir hastalık, bir yolculuk ya da ağır bir iş de. Tanımdaki zahmet sözü bir güçlüğü, sıkıntı sözü ise bir iç darlığını anlatır; kalıp ikisini birlikte kapsar. Kalıp uzun bir hastalığı, zor bir yolculuğu, kötü bir komşuyu ya da ağır çalışma koşullarını anlatabilir. Sıkıntıyı doğuran şey ayrılma ekiyle ya da yüzünden sözüyle anılabilir: kirli sudan eziyet çekmek. Kalıp bir yakınmayı ya da bir anıyı taşıyabilir. Bir hastane anlatısında, bir göç hikâyesinde ya da bir şikâyet mektubunda geçebilir.
Örnek Cümleler
- Yıllarca bel fıtığıyla eziyet çeken dedem, ameliyattan sonra ilk kez rahat uyudu.
- Kış boyunca kalorifersiz evde eziyet çeken öğrenciler, baharın gelmesini sabırsızlıkla bekledi.
- Gürültülü üst kat komşusu yüzünden aylarca eziyet çeken aile, sonunda taşınmaya karar verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Zahmet çekmek, güçlükle karşılaşmak, sıkıntıya katlanmaktır; deyim bir işin getirdiği güçlüğe bakar. Eziyet çekmek de zahmeti anar, ama ona acı veren bir sıkıntıyı da katar. Biri yorucu bir güçlüğü, öteki insanı inciten bir sıkıntıyı öne çıkarabilir.
Azap çekmenin ilk anlamı eziyet çekmek, üzüntü içinde olmaktır; deyim doğrudan bu kalıpla tanımlanır. İkinci anlamı ise ceza görmektir. Eziyet çekmek bir ceza anlamı taşımaz; sıkıntı herhangi bir nedenden doğabilir.
Atasözü, bir sıkıntının acısını ancak onu çekenin bildiğini söyler. Eziyet çeken kişi de yaşadığı sıkıntının en iyi tanığıdır. Atasözü bu bilgiyi dışarıdakilerin bilgisinden üstün tutar; kalıp ise sıkıntının yaşanışını anlatır.