Anlamı
bir yerin boş ve yoksulluk içinde bulunduğunu anlatan bir söz.
Detaylı Açıklama
Fare düşse başı yarılır sözü, bir yerin aşırı boş, yoksul, çıplak ve içinde neredeyse hiçbir şey bulunmadığını anlatır. Buradaki abartı, mekânın öyle kuru ve sert olduğunu söyler ki küçücük bir farenin bile düşse zarar göreceği düşünülür. Bu yüzden söz, yalnız eşya eksikliğini değil, yaşam sıcaklığından mahrum kalmış çıplaklığı da hissettirir. Boş evler, harap odalar, bakımsız dükkânlar veya yoksulluğun içini gösteren mekânlar için çok uygun bir anlatımdır. İfadenin etkisi, yokluğu sayarak değil, düşme anı üzerinden keskin bir görüntü kurmasında yatar. Böylece dinleyen kişi mekânın ıssızlığını ve yoksulluğunu hemen gözünün önüne getirebilir; söz de sertliği oradan kazanır daha da belirgin ve etkili biçimde.
Örnek Cümleler
- İçeri girdik, ev öyle boştu ki fare düşse başı yarılır derler ya tam öyleydi.
- Yeni taşındığı odada fare düşse başı yarılır denecek kadar az eşya vardı.
- Dükkânın hâli içler acısıydı; fare düşse başı yarılır gibiydi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü insanların yaşadığı eksikliği en görünür biçimde mekân taşır. Boş oda, çıplak duvar ve sert zemin, maddi darlığın somut yüzünü hemen ele verir burada açıkça.
Abartı, yoksulluğun derecesini sayısal anlatımdan daha etkili biçimde hissettirir. Fare gibi küçük bir canlı üzerinden kurulan sert görüntü, boşluğu akılda kalıcı hâle getirir burada açıkça.
Fare deliği bin altın, dar zamanda küçük bir sığınağın değerini anlatır. Fare düşse başı yarılır ise sığınacak değil, içinde yaşama sıcaklığı bile kalmamış çıplak bir mekânı anlatır.