Anlamı
'varsın gitsin, uğrunda yok olsun!' anlamında kullanılan bir söz:
'Böyle harmancı çingeneler, sana düzinelerle feda olsun!' -O. C. Kaygılı.
Detaylı Açıklama
Feda olsun!, bir şeyin, kişinin ya da emeğin belirli bir amaç veya kişi uğruna gözden çıkarılmasını önemsemeyen, hatta bunu memnuniyetle kabul eden güçlü bir söz kalıbıdır. Burada açık bir vazgeçiş ve küçümsemeyle karışık bir adanmışlık vardır. Kaynak cümledeki kullanım, birilerinin bir başkası uğruna kolayca gözden çıkarılabileceğini gösterirken ifadenin halk dili içindeki sert ve renkli tonunu da yansıtır. Bu söz sevgi, öfke, cömertlik, meydan okuma ya da umursamazlık tonuyla söylenebilir. Bağlama göre hem fedakârlık hem abartı hem de kabadayılık çağrıştırabilir. Gücü, kaybı hafif göstermesindedir. Uğruna vazgeçilen şeyin önemi geri plana itilir ve amaç öne çıkar. Kayıp karşısında güçlü durma tavrı taşır.
Örnek Cümleler
- Gerekirse bütün hafta sonu bu iş için feda olsun! yeter ki sonuç alınsın dedi.
- Sen yeter ki iyileş, masrafın hepsi feda olsun! diye annesi gözleri dolarak ağladı.
- Takım kazansın da çekilen bütün yorgunluk feda olsun! diye sevinçle bağırdılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü feda olsun kalıbında kaybı küçültme vardır. Bu küçültme kimi yerde sevgiyle, kimi yerde öfkeyle, kimi yerde de kabadayı bir tonla birleşebilir ve tonu sertleştirir.
Hayır, bazen yalnızca abartılı bir söyleyiş olabilir. Ancak her durumda uğruna vazgeçilen şeyin önemini geri plana iten bir bakış açıkça bulunur, duyulur, hissedilir ve anlaşılır.
Feda etmek bir eylemi anlatır; feda olsun ise o eyleme rıza gösteren ya da onu kabullenen sözlü tepki gibi çalışır. İki kullanım arasındaki ton farkı tam burada belirir.