Anlamı
argo ummadığı bir durumda kalmak, şaşkınlık içine düşmek:
'Bir gün burada koyu ateş renginde bir hotoz görmüştür ki feleğini şaşırmıştır.' -S. Birsel.
Detaylı Açıklama
Feleğini şaşırmak, ummadığı bir durumla karşılaşıp bir anda şaşkınlık içine düşmek anlamında kullanılan argo yüklü canlı bir deyimdir. Kaynak örnekte koyu ateş renginde bir hotoz görüp feleğini şaşıran kişiden söz edilmesi, deyimin beklenmeyen görüntü, olay veya söz karşısında insanın dengesini kaybetmesini anlattığını gösterir. Burada şaşkınlık basit değildir; kişi ne düşüneceğini, nasıl tepki vereceğini kısa süreliğine bilemez hâle gelir. Deyimin gücü, bu sarsılmışlığı abartılı ama etkili bir söyleyişle vermesidir. Sokak diline yakın bir sıcaklık taşır. Kullanıldığı yerde tepkinin sertliğini ve ani oluşunu görünür kılar. Şaşkınlığı, afallamayı ve dengesiz kalmayı aynı potada eriten güçlü bir argo deyimdir. Ani sarsılmanın halk ağzındaki karşılığı gibi işler.
Örnek Cümleler
- Kapının önündeki kalabalığı görünce adam bir anda feleğini şaşırdı.
- Bu kadar yüksek cezayı duyunca şirket sahibi resmen feleğini şaşırdı.
- Küçük çocuğun beklenmedik cevabı karşısında öğretmen bile kısa süre feleğini şaşırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü yalnız bilgi eksikliğini değil, ani sarsılmayı anlatır. Kişi bir an için dengesini, yönünü ve toparlanma kabiliyetini kaybetmiş gibi daha belirgin, daha açık ve daha sert görünür.
Kaynak örnek, bazen tek bir görüntünün bile insanı afallatabileceğini gösterir. Deyim bu yüzden yalnız haberlerde değil, gözle görülüp hemen çarpan durumlarda da çok doğal kullanılır.
Anlamları çok yakındır. Feleğini şaşırmak daha yaygın ve biraz daha açık biçimde kullanılır; feleği şaşmak ise daha kısa, daha argo ve daha sıkıştırılmış bir söyleyiş gibi durur.