Anlamı
kötü duruma düşürmek.
Detaylı Açıklama
Fena yapmak, bir kimseyi ya da bir şeyi kötü duruma düşürmek, zarar vermek, hâlini bozmak anlamında kullanılır. Bu deyimdeki fena, yalnız hafif bir aksiliği değil, belirgin bir bozulma ve kötüleşmeyi anlatır. İnsan birini sözle, davranışla, baskıyla ya da fiilî bir etkiyle fena yapabilir. Bu yüzden deyim hem fiziksel hem duygusal hem de sosyal zarar anlatılarında rahatça yer bulur. Kimi zaman “onu çok fena yaptı” dendiğinde mağlup etmek, zor durumda bırakmak ya da perişan hâle getirmek gibi gölgeler de taşır. Sözün gücü, kötü sonucun yoğunluğunu kısa yoldan duyurmasındadır. Gündelik dilde sert, açık ve doğrudan bir etki bırakır. Zararın hissedilir biçimde ortaya çıktığı durumları anlatan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Soğukta ıslanmak çocuğu öyle fena yaptı ki sabaha kadar titredi.
- Yarışta son virajdaki hata onu psikolojik olarak da fena yaptı.
- Bu borç yükü küçük esnafı birkaç ay içinde iyice fena yaptı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fena yapmak genel olarak hâli bozmayı anlatır. Bedeni, morali, itibarı ya da düzeni etkileyen her sert bozulma bu sözle kolayca ve güçlü biçimde ifade edilebilir.
Deyim sonucu yumuşatmaz, doğrudan söyler. Bu yüzden dinleyici zararın hafif olmadığını, kişiyi ya da durumu belirgin biçimde sarstığını hemen, net, açık ve sert biçimde anlar.
Fena yapmak daha çok bir etkenin başkasını kötü duruma düşürmesini anlatır. Fenaya sarmak ise işin ya da durumun kendi akışı içinde kötüye gitmeye başlamasını öne çıkarır.