Anlamı
acemi bir oyuncuya karşı vezirsiz oynamak.
Detaylı Açıklama
Ferz çıkarmak, satrançta acemi bir oyuncuya karşı vezirsiz oynamak anlamına gelen teknik bir deyimdir. Eski satranç dilinde ferz, bugünkü vezir taşının tarihî karşılığıdır; bu yüzden deyim aynı zamanda satranç kültürünün geçmişten gelen izlerini taşır. Bir oyuncunun ferz çıkarması, oyunu dengelemek ya da karşısındakine kolaylık sağlamak anlamına gelir. Bu nedenle ifade yalnız teknik değil, aynı zamanda güç farkını kabul eden bir tavır da sezdirir. Deyimin gücü, oyundaki üstünlüğün bilerek azaltılmasını anlatmasındadır. Satranç çevresi dışında sık kullanılmasa da kendi alanında çok nettir. Bilerek eksik oynayıp karşı tarafa avantaj bırakmayı anlatan yerleşik bir satranç deyimidir. Sözün içinde aynı zamanda rakibe alan açan centilmence bir oyun anlayışı da sezilir.
Örnek Cümleler
- Usta oyuncu çocuğu kırmamak için oyuna ferz çıkararak başladı.
- Acemi rakiple biraz denge olsun diye her seferinde ferz çıkarmayı seçiyordu.
- Kahvede ustalar yenileri denemek için bazen ferz çıkarıp oynardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ferz çıkarmak, sadece bir taşı eksiltmekten ibaret değildir. Oyuncu kendi üstünlüğünü bilerek törpüler ve karşı tarafa oyun kurma imkânı tanımış olur. Bu yüzden deyim, oyunun ahlâkı ve dengesiyle de ilgilidir.
Çünkü amaç oyunu baştan tek taraflı kılmamaktır. Güçlü oyuncu, daha zayıf rakibe nefes alanı açmak ve mücadeleyi biraz olsun dengelemek ister. Böylece oyun öğretici ve sürdürülebilir bir zemine çekilmiş olur.
Ferz çıkarmak, oyuna başlarken bilerek eksik taşla oynamayı anlatır. Ferz çıkmak ise piyonun son kareye ulaşıp vezir olmasını, yani oyun içindeki ilerleme sonucunu anlatır. Bu yüzden biri başlangıç koşulu, öteki süreç sonunda kazanılan güçtür.