Anlamı
bir kimse, kendisinden üstün bir başkasının da olabileceğini bilmelidir.
Detaylı Açıklama
El elden üstündür atasözü, kişinin kendisinden üstün bir başkasının da olabileceğini bilmesi gerektiğini söyler. Sözlük atasözünü parantez içinde bir ekle verir: ta arşa kadar. Bu ek, üstünlük sırasının bitmeden yükseldiğini anlatır. El burada başka kişileri karşılar; her elin üstünde bir başka el vardır. Üstünlük bir beceri, bir bilgi, bir güç ya da bir zenginlik olabilir. Atasözü gücüne ya da bilgisine aşırı güvenen birini uyarmak için söylenebilir; bir yarışmada yenilen birini avutmak için de kurulabilir. Tanımdaki bilmelidir sözü, sözün bir öğüt olduğunu gösterir. Konuşan bir usta, bir öğretmen ya da deneyimli bir büyük olabilir. Söz yenilen kişinin kendi ağzından da çıkabilir; o zaman bir kabulleniş taşır.
Örnek Cümleler
- Mahallede hiç satranç maçı kaybetmeyen Deniz, ilk turnuvasında dört kez yenildi; el elden üstündür.
- Köyün en güçlü pehlivanı, kasabadan gelen genç güreşçiye ilk oyunda sırtını yere verdi; el elden üstündür.
- Sınıfın en iyi öğrencisi olduğu için kendini beğenen Burak'a öğretmeni üniversitedeki rakiplerini hatırlattı: el elden üstündür.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Burnu büyümek, kibirlenmek, büyüklenmektir. El elden üstündür atasözü de böyle birini yere indirmek için söylenebilir. Deyim kibri adlandırır; atasözü ona karşı bir uyarı getirir ve kibirlenen kişiye haddini hatırlatır.
Bu atasözü, bilgili kişilerin bulunmadığı yerde cahil kişinin bilgiçlik tasladığını söyler. Tepecik, kendinden yükseğini görmediği için kendini dağ sanır. El elden üstündür ise o yükseğin bir yerde mutlaka bulunabileceğini hatırlatır.
Danışmayı öğütleyen bu söz, bir insan bir şeyi ne kadar iyi bilirse bilsin, onu kendisinden daha iyi bilenin bulunabileceğini söyler. El elden üstündür atasözü üstünlüğü bilgiyle sınırlamaz. Biri bilgide, öteki her alanda kendinden üstünün varlığını hatırlatır.