Anlamı
satrançta piyon, karşıdaki en son kareye kadar sürülüp vezir olmak.
Detaylı Açıklama
Ferz çıkmak, satrançta bir piyonun karşıdaki en son kareye kadar ilerleyip vezir olması anlamına gelir. Eski satranç dilindeki ferz karşılığı, bu deyimin tarihî oyun terminolojisinden geldiğini gösterir. Burada asıl vurgu, küçük ve sınırlı görünen bir taşın uzun uğraş sonunda en güçlü taşlardan birine dönüşmesidir. Bu yüzden deyim satranç bağlamında teknik bir anlam taşırken, mecazlı düşünmeye de çok açıktır. Sözün gücü, ilerleme ve dönüşüm fikrini tek hamlede görünür kılmasındadır. Piyonun sabırla yürüyüp sonunda güç kazanmasını anlatır. Teknik alanla sınırlı olsa da yükselme, emek ve dönüşüm duygusunu çok açık taşıyan bir deyimdir. Böylece oyunun içinde küçükten büyüğe geçişi en açık gösteren ifadelerden biri olur.
Örnek Cümleler
- Son hamlede piyon ferz çıkınca oyunun dengesi bir anda değişti.
- Usta oyuncu rakibin piyonunu küçümsedi, taş ferz çıkınca iş işten geçti.
- Bu oyunda tek umut beyaz piyonun güvenle ferz çıkmasıydı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sıradan görünen bir piyon uzun yolculuğun sonunda en etkili taşa dönüşür. Böylece sabrın, ilerlemenin ve doğru fırsatın güç kazandırdığı açık biçimde görülür. Deyim bu yüzden oyundaki yükselme fikrini çok çarpıcı taşır.
Doğrudan teknik bir deyimdir ama mecaz düşünmeye açıktır. Küçük başlayan bir şeyin zamanla güçlenmesi ya da yükselmesi düşüncesi bu sözün çağrışım alanını genişletir. Bu nedenle satranç dışı benzetmelerde de anlamı kolay kavranır.
Ferz çıkarmak oyuna başta eksik taşla girmeyi anlatır. Ferz çıkmak ise oyun içinde piyonun yükselip vezir olmasını, yani emek sonunda gelen güçlenmeyi gösterir. Biri başlangıçtaki dengeyi, öteki süreç içindeki dönüşümü anlatır.