Anlamı
isteğini elde etmek için hileli yollara başvurmak:
'Anasının gözü kardeşi, işi gücü fırıldak çevirmek.' -A. İlhan.
Detaylı Açıklama
Fırıldak çevirmek, isteğini elde etmek için hileli, dolambaçlı ve dürüst olmayan yollara başvurmak anlamına gelir. Bu deyimde yalnız zekâ ya da kurnazlık yoktur; aynı zamanda işin içinde karşı tarafı aldatma, kandırma ya da yanıltma niyeti vardır. Bu yüzden söz, açık açık yanlış yapan ama bunu doğrudan değil, dolaylı hamlelerle sürdüren kişiler için söylenir. Deyimin gücü, düzenbazlığı günlük konuşmada hemen anlaşılır ve hafızada kalan bir görüntüye bağlamasındadır. Fırıldak çevirmek, planlı küçük oyunlar kurmayı da çağrıştırır. İş hayatında, mahalle ilişkilerinde, aile içi hesaplarda ve politik dilde rahatça kullanılabilir. Söz, güven vermeyen hareketleri topluca damgalayan sert ve canlı bir deyimdir. Bu yüzden sözün tonunda açık bir ahlaki yargı da bulunur.
Örnek Cümleler
- İhaleyi almak için günlerce fırıldak çevirdiği sonunda ortaya çıktı.
- Miras paylaşımında kimseye belli etmeden fırıldak çevirmeye kalktı.
- Bu kadar fırıldak çevirdikten sonra artık ona kimse güvenmiyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fırıldak çevirmek, zekâyı dürüst bir çözüm için değil, başkasını yanıltacak dolaplar kurmak için kullanmayı anlatır. Bu yüzden sözde beceriden çok ahlaki bozukluk öne çıkar.
Bu deyim çoğu zaman açıkça yapılmayan, alttan alta yürütülen işler için kullanılır. Kişi niyetini doğrudan göstermediği için çevirdiği fırıldak ancak sonuçlar ortaya çıkınca daha net anlaşılır.
Fırıldak gibi daha çok sürekli yön değiştiren ve güven vermeyen kişilik hâlini anlatır. Fırıldak çevirmek ise bu güvensizliğin eyleme dökülmüş, somut hile ve düzen kurma biçimini gösterir.