Anlamı
düşüncesini sürekli değiştiren, sözünden dönen (kimse).
Detaylı Açıklama
Fırıldak gibi sözü, düşüncesini sürekli değiştiren, sözünde durmayan, bir o yana bir bu yana dönen kişiler için kullanılır. Buradaki benzetme çok yerindedir; nasıl fırıldak rüzgâra göre yön değiştirirse, bu kişi de çıkarına, ortama ya da baskıya göre tavır değiştirir. Deyimin gücü, kararsızlık ile güvenilmezliği aynı görüntüde toplayabilmesidir. Bu yüzden yalnız fikrini değiştiren değil, sözünden dönmesi yüzünden çevresini yoran kimseler için söylenir. Tonu açıkça eleştireldir. Söz, kişilikteki tutarsızlığı hafif bir mizah eşliğinde ama sert bir yargıyla ortaya koyar. Böylece bir insanın ne kadar kolay yön değiştirdiği kısa ve akılda kalıcı biçimde anlatılmış olur. Deyim, güven vermeyen esnekliğe karşı açık bir tepki taşır.
Örnek Cümleler
- Dün söylediğini bugün inkâr ediyor; vallahi fırıldak gibi bir adam oldu.
- Seçim yaklaşınca yine fırıldak gibi dönmeye başlayıp herkese başka söz verdi.
- İşler zorlaşınca fırıldak gibi yön değiştirmesi artık kimseyi şaşırtmıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fırıldak gibi denilen kişi yalnız fikrini değiştirmez; çevresine verdiği sözleri de rüzgâra göre savurur. Bu nedenle deyim, kararsızlıktan daha ağır bir güven sorunu taşır.
Benzetmenin kendisi kişinin omurgasızca yön değiştirdiğini düşündürür. Bu yüzden sözde hafif mizah bulunsa bile temel etki, ciddiye alınmayan ve güven vermeyen tavrı yermektir. Gülümsetse bile asıl işlevi eleştirmektir.
Fırıldak gibi daha çok kişinin değişken mizacını ve tutarsız duruşunu anlatır. Fırıldak çevirmek ise bunun bir adım ötesine geçip hileli işlere girişme niyetini ve eylemini öne çıkarır.