Anlamı
1) şiddetli fırtına çıkmak:
'Fırtına kopmadan epey önce köpek balıkları açık denizlere kaçarlar.' -Halikarnas Balıkçısı. 2) mec. bir yerde kavga ve gürültü çıkmak.
Detaylı Açıklama
Fırtına kopmak, birinci anlamıyla şiddetli fırtınanın başlaması, ikinci anlamıyla da mecazen bir yerde büyük kavga, gürültü ya da sert kriz çıkması demektir. İki anlam arasında çok açık bir bağ vardır: sessizlik bozulur, ortam çalkalanır ve denge birden değişir. Bu yüzden söz doğa olayları için de insan ilişkileri için de güçlü biçimde işler. Deyimin gücü, patlak veren karışıklığı tek kalıpla anlatabilmesidir. Bir evde, kurumda ya da mecliste fırtına kopmuşsa artık sıradan tartışma sınırı aşılmıştır. Aynı biçimde gökyüzünde fırtına koptuğunda da sert değişim başlar. Söz, bir anda büyüyen gerginliğin şiddetini ve gürültüsünü çok canlı bir tabloya dönüştürür. Bu sertlik, olayın kolay yatışmayacağını da sezdirir.
Örnek Cümleler
- Miras meselesi açılınca evde büyük bir fırtına koptu.
- Akşamüstü denizin üstünde birden fırtına kopmaya başladı.
- Karar açıklanır açıklanmaz kulüpte adeta fırtına koptu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fırtına kopmak, olayın yalnız başlamasını değil, ortamı sarsacak kadar büyümesini anlatır. Bu nedenle basit anlaşmazlıktan çok, dengeleri bozan yüksek gerilimli çatışmalar için kullanılır. Sözün şiddeti tam da buradan gelir.
Gerçek fırtınada olduğu gibi mecaz anlamda da hava birden sertleşir, yönler değişir ve gürültü artar. Söz bu ortak sarsıntı duygusu sayesinde iki alanda da aynı güçle işler.
Önce fırtına kopar, yani sarsıcı olay patlak verir; sonra kişi ya da kurum bunu aşarsa fırtına atlatmış olur. Böylece iki söz aynı sürecin başlangıç ve sonrasını anlatır.