Anlamı
argo ödeşmek, razı olmak:
'Kilosunun fiyatına bir fakir ailenin bir hafta fit olduğu çilekler ne çirkin şeylerdir.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Fit olmak, argo kullanımda karşılıklı olarak ödeşmek, bir alışverişte ya da hesapta anlaşmaya varmak, razı olmak anlamına gelir. Kaynak cümlede bir ailenin bir hafta fit olduğu çileklerden söz edilmesi, deyimin gündelik hayatın parasal ve pratik dengeleriyle ne kadar iç içe olduğunu gösterir. Burada asıl vurgu, tarafların hesabı kapatacak bir noktada buluşmasıdır. Bu yüzden borç alacak konuşmalarında, pazarlıklarda, bölüşümlerde ve bazen duygusal hesaplaşmalarda bile duyulabilir. Deyimin gücü, uzun açıklama istemeyen bir uzlaşma hâlini tek kelimeyle vermesindedir. Söz, hem ekonomik dengeyi hem de karşılıklı razı oluşu kısa, sert ve canlı biçimde anlatır. Özellikle pazarlık kültürünün güçlü olduğu çevrelerde bu kapanış duygusu hemen anlaşılır.
Örnek Cümleler
- Hesabı uzun uzun tartıştılar ama sonunda ikisi de fit oldu.
- Komşusuna verdiği parayı geri alınca gönlü biraz olsun fit oldu.
- Pazarlık uzadı, sonra taraflar ortada buluşup fit olmayı kabul etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fit olmak, tek taraflı kazançtan çok hesabın kapanmasına ve tarafların razı olduğu bir noktaya varılmasına işaret eder. Bu yüzden denge duygusu belirgindir. Söz, bir tarafın ezildiği değil, hesabın tatlıya bağlandığı durumlarda daha yerinde durur.
Borç alacak, pazarlık, hesap kapatma, masraf bölüşme ve kimi zaman gönül hesabı konuşmalarında doğal duyulur. Ortak yön, bir uyuşmazlığın dengeye bağlanmasıdır. Bu yüzden hem parasal hem de mecaz ilişkilerde kolayca karşılık bulur.
Razı olmak daha genel bir kabullenmedir. Fit olmak ise çoğu zaman bir hesabın, ödemenin ya da karşılıklı durumun eşitlenip kapanması anlamını daha belirgin taşır. Yani fit olmakta kapanan bir denge hissi daha açık seçik duyulur.