Anlamı
bir işi yapamayacağını ileri sürenlere kızarak veya kendisinin yapması beklenen işi başkasının yapmasından utanç duyarak başarmaya çalışmak.
Detaylı Açıklama
Gayretine dokunmak, bir kimsenin yapabileceği bir işte yetersiz görülmesine içerlemesi ya da başkasının o işi ondan önce yapmasına alınarak hırslanması anlamına gelir. Deyim, insanın gururuyla çalışma isteği arasındaki bağı gösterir. Kişi bazen kendisine güvenilmediğini hisseder, bazen de kendi görevi saydığı bir alanda geri planda kalınca utanır ve gayretine dokunur. Böyle durumlarda pasif kalmaz; tam tersine işi başarmak için daha çok yüklenir. Bu yüzden sözde hem kırgınlık hem de harekete geçiren bir iç dürtü vardır. Günlük hayatta özellikle rekabet, iş bölümü, ustalık, aile içi beklentiler ve kişisel onur meselelerinde duyulur. Kısa ama derin bir ifade olarak insan gururunun çalışma biçimini çok iyi yakalar.
Örnek Cümleler
- Yapamazsın demeleri onun gayretine dokunmak için tek başına yetti bile.
- İşi çocuğa verince ustanın gayretine dokunmak kaçınılmaz oldu doğrusu bugün.
- Kendisinden beklenen görevi başkasının yapması onun doğrudan gayretine dokundu gerçekten.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gayretine dokunmak, insanın onurunu ve yapabilme iddiasını harekete geçirir. Kişi küçümsendiğini hissettiğinde geri çekilmek yerine çoğu zaman kendini kanıtlama isteğiyle daha çok ve daha dikkatli çalışır.
Deyim, gururun yalnız kırılma değil, aynı zamanda çalışmayı tetikleyen bir güç olabileceğini gösterir. Yani incinen taraf, bunu çoğu zaman emek ve başarıyla telafi etmek ister.
İş bölüşümünde, ustalık alanlarında, yarışma ortamlarında, aile içi beklentilerde ve bir kişinin becerisinin sorgulandığı durumlarda daha doğal duyulur. Çünkü orada onur duygusu kolayca harekete geçer.