Anlamı
istenmedik bir biçimde ve beklenmedik bir zamanda ölmek:
'En ufak sarsıntıda damlarınız kafanıza yıkılıyor, çoluk çocuk geberip gidiyorsunuz.' -A. Kulin.
Detaylı Açıklama
Geberip gitmek, istenmeyen ya da küçümsenen bir kişi için kaba ve sert biçimde ölmek anlamında kullanılan ağır bir deyimdir. Söyleyişinde açık bir küçümseme, hatta zaman zaman öfke vardır. Bu yüzden nötr veya saygılı bir bağlamda kullanılmaz. Daha çok kızgınlık, alay, aşağılama veya sert halk ağzı içinde yer bulur. Deyim, ölüm olayını insani sıcaklıktan arındırarak kaba bir ifade düzeyine taşır. Bu nedenle kullanımı dikkat ister; yanlış yerde söylenirse çok kırıcı olur. Halk dilinde sertlik ve hiddet anlatan örneklerden biri olması bakımından önemlidir. Söz, yalnız ölümü değil, söyleyen kişinin ölen kişiye ya da duruma bakışını da açıkça ortaya koyar. Bu ağır ton, deyimin asıl ayırıcı niteliğidir.
Örnek Cümleler
- Bu kadar ağır konuşup geberip gitmek ifadesini kullanması herkesi ürpertti.
- Filmdeki zalim karakter için biri öfkeyle geberip gitsin diye bağırdı.
- Yaşlı kadının yanında geberip gitmek gibi sözler etmek gerçekten ayıptı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ölümü insani saygı çerçevesinden çıkarıp küçümseyici bir dile taşır. Böylece söz, yalnız olayı değil söyleyenin öfkesini ve karşı tarafa verdiği değersizliği de açık eder.
Gerçek ölüm haberlerinde, yas ortamlarında, resmî konuşmalarda ve kırılgan kişilerin bulunduğu ortamlarda kesinlikle sakınılması gerekir. Çünkü bu bağlamlarda söz son derece yaralayıcı ve saygısız duyulur.
Çünkü sert öfke, küçümseme ve nefret duygusunu kısa yoldan dışarı vuran güçlü bir ağız ifadesidir. Tam da bu aşırı sertliği yüzünden, duygusal yükseliş anlarında hâlâ duyulabilir.