Anlamı
'kulak asma, önem verme!' anlamında kullanılan bir söz:
'Biz ev yaptırdık ama sen bize bakma; bizim paramız vardı. Geç efendim geç; bu işler sizin gibilerin harcı değil.' -N. Kurşunlu.
Detaylı Açıklama
Geç!, özellikle “geç efendim” biçiminde kullanıldığında, söylenene kulak asılmaması, anlatılanın abartılı bulunması ya da önem verilmemesi gerektiğini anlatan bir söz kalıbıdır. Bu kullanımda fiil anlamından çok tepki değeri taşır. Kişi karşısındakinin anlattığını gerçekçi bulmuyorsa, kendini hafif alayla savunuyorsa ya da işi küçümseyip geçiştirmek istiyorsa “geç!” der. Bu yüzden söz kısa olmasına rağmen güçlü bir ton taşır. İçinde reddediş, umursamazlık ve bazen de küçümseme vardır. Kısacası geç!, anlatılan şeyi ciddiye almama ve üzerinde durmaya değmez bulma tavrını veren kısa ama vurucu bir söz kalıbıdır. Bu sertlik, kalıbın hafızada kalmasını sağlar. Bu yüzden etkisi büyüktür. Böylece küçümseme tonu açıklaşır. Konuşana hafif alaycı bir üstünlük duygusu da verir.
Örnek Cümleler
- Anlattığım planı dinleyince adam geç! deyip sandalyesine yaslandı sonra sustu.
- O kadar kolay sanıyorsan geç! efendim, bu işler göründüğü gibi yürümüyor burada.
- Usta, boş övünmeleri duyunca geç! efendim deyip konuyu orada kapattı hemen.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü tek kelimeyle hem reddediş hem küçümseme hem de önem vermeme tavrını iletir. Kısalığı, duygusal keskinliğini azaltmak yerine daha da belirginleştirir. Böylece önem vermeme tavrı daha da netleşir.
Çoğu zaman küçümseyici ya da alaylıdır; ancak samimi ortamda hafif şakalaşma tonuyla da söylenebilir. Anlamın sertliği ilişkiye ve ses tonuna göre değişir. Böylece önem vermeme tavrı daha da netleşir.
Geçiniz, gazel okumak ve gerize taş atmak gibi karşıdakinin sözünü ciddiye almama veya değersiz bulma tavrı taşıyan kalıplarla yakın durur. Böylece önem vermeme tavrı daha da netleşir.