Anlamı
hastalananlara, kaza geçirenlere, beklenmedik büyük bir olumsuz durumdan kurtulanlara veya hapishaneye girenlere söylenen iyi dilek sözü:
'Geçmiş olsun ağabey, ne oldu sana böyle?' -O. C. Kaygılı.
Detaylı Açıklama
Geçmiş olsun, hastalanan, kaza geçiren, büyük bir sıkıntı yaşayan ya da beklenmedik kötü bir olaydan kurtulan kişiye söylenen iyi dilek sözüdür. Bu kalıp yalnız nezaket göstergesi değildir; aynı zamanda yaşanan sıkıntının atlatılmış olmasını, bundan sonrasının daha iyi gitmesini dileme anlamı taşır. Bu yüzden hem yakın ilişkilerde hem de resmî nezaket içinde çok sık kullanılır. Sözü söyleyen kişi, karşı tarafın acısını hafifletemese de yanında olduğunu hissettirir. İçinde şefkat, dayanışma ve teselli vardır. Kısacası geçmiş olsun, yaşanan olumsuzluğun geride kalmasını dileyen, toplumsal dayanışmayı görünür kılan çok köklü ve sıcak bir söz kalıbıdır. Bu yüzden söz, toplumsal yakınlığı da güçlendirir. Bu yüzden çok yaşar.
Örnek Cümleler
- Ameliyattan çıktığını duyunca ilk işimiz arayıp içten bir geçmiş olsun demek oldu.
- Mahalleli kazayı öğrenir öğrenmez eve gelip geçmiş olsun dileklerini iletti.
- Ona sadece geçmiş olsun değil, gerekirse yanındayız da demek istedim.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü geçmiş olsun sözü, karşıdakinin yaşadığı sıkıntının fark edildiğini ve onun daha iyi olmasının içtenlikle dilendiğini gösterir. İçinde gerçek bir dayanışma duygusu vardır. Bu sıcaklık, sözün toplumsal işlevini açıklar.
Hastalık, kaza, ameliyat, büyük üzüntü, beklenmedik kayıp ve hatta hapis gibi zor durumlardan sonra kullanılır. Ortak nokta, kötü bir hâlin yaşanmış olmasıdır. Bu sıcaklık, sözün toplumsal işlevini açıklar.
Geçmiş olsun iyi dilek taşır ve kişiye yöneliktir. Geçmiş ola ise kaçmış fırsat ya da kapanmış imkân için söylenir; duygusu daha kuru ve daha keskindir.