Anlamı
argo aşırmak, çalmak, kendine mal etmek.
Detaylı Açıklama
Gelberi etmek, argo kullanımda aşırmak, çalmak ya da kendine mal etmek anlamına gelir. Bu söz, sıradan almak fiilinden daha sokak dili kokan, daha hafif alaycı ve daha kaba bir tını taşır. Kullanıldığı yerde çoğu zaman dürüst olmayan bir sahiplenme vardır; kişi başkasına ait şeyi usulsüzce kendine geçirir. Ancak argo olduğu için her bağlamda kullanılmaz; resmî, saygılı ya da ciddi anlatımda kaba kaçabilir. Daha çok gevşek konuşma dilinde, mahalle ağzında veya hikâye anlatırken duyulur. Deyimin etkisi, eylemi biraz oyunlu ama yine de açık biçimde suçlayıcı göstermesinden gelir. Kısacası gelberi etmek, usulsüzce almak anlamını halk ağzının kaba ve canlı sesiyle taşıyan argo bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Kasadaki parayı gelberi etmek için fırsat kolladığı sonradan anlaşıldı bugün.
- Mahallede birinin eşyasını gelberi etmek ayıp sayılırdı eskiden de bugün.
- Çocuğa başkasının kalemini gelberi etmek hiç yakışmaz diye sertçe kızdılar bugün.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü yalnız alma eylemini değil, bunu kabaca, usulsüzce ve hafif oyunlu bir dille anlatır. Bu yüzden gündelik, gevşek ve sokak ağzına yakın bir hava taşır.
Resmî ya da ciddi ortamlarda argo ton kaba ve ölçüsüz kaçabilir. Söz daha çok mahalli konuşmada, gevşek sohbette ya da anlatıya ağız tadı katmak istendiğinde uygun durur.
Anlam bakımından yakındır; fakat gelberi etmekte daha gündelik, daha küçümseyici ve sokak dili kokan bir söyleyiş vardır. Yani eylem kadar söyleyişin tavrı da önemlidir Bu anlam günlük kullanımda da açıkça korunur.