Anlamı
den. gemiyi belirli bir yerde bir süre bekletmek, çalışmadan durmak.
Detaylı Açıklama
Gemiyi tutmak, gemiyi belirli bir yerde bir süre bekletmek, çalışmadan durur hâlde bırakmak anlamına gelen denizcilik ifadesidir. Burada tutmak fiili, yalnız fiziksel durmayı değil, hareketin bilinçli biçimde geçici olarak kesilmesini anlatır. Bu yüzden liman düzeni, izin, hava şartı, yükleme boşaltma ya da teknik bekleyiş bağlamlarında doğal kullanılır. Mecaz çağrışımı bakımından da bir işi bir süre askıda tutma düşüncesine yakındır. Kısacası gemiyi tutmak, ilerleme yerine kontrollü bekleyişi öne çıkaran, denizcilik kökenli ve düzen duygusu taşıyan bir ifadedir. Böylece ifade, durmanın pasiflik değil, çoğu zaman güvenlik ve düzen için verilmiş bilinçli bir karar olduğunu anlatır. Bu nedenle söz, zorunlu bekleyişi net biçimde ayırır.
Örnek Cümleler
- Fırtına dinene kadar gemiyi tutmak dışında güvenli bir çare görünmüyordu açıkta.
- Liman kalabalık olunca kaptan gemiyi tutmak zorunda kaldı ve saatlerce bekledi.
- Yük boşalmadan gemiyi tutmak masrafı iyice artırdı ve herkesi huzursuz etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gemi kendi kendine durmuyor; hava, düzen ya da teknik ihtiyaç nedeniyle bilinçli olarak bekletiliyor. Bu da sözde kontrollü ve hesaplı bir duruş hissi doğurur.
Liman yoğunluğu, hava muhalefeti, yükleme boşaltma süreci ve teknik kontrol gereken anlarda daha doğal duyulur. Çünkü bu alanlarda hareketten çok doğru bekleme kararı önemlidir. Bu ayrım, deyimin kontrollü bekleme yönünü açık biçimde korur.
Gemi karaya oturmak istenmeyen ve zorlayıcı bir sıkışmadır. Gemiyi tutmak ise şartlara göre bilinçli biçimde durdurulan ve çoğu zaman geçici olan bir bekletme hâlidir. Bu ayrım, deyimin kontrollü bekleme yönünü açık biçimde korur.