Anlamı
çok fazla:
'İşrete düşkünlüğünü anlata anlata bitiremiyorlar, gırtlağına kadar borç içindeymiş.' -A. İlhan.
Detaylı Açıklama
Gırtlağına kadar sözü, bir şeyin çok fazla olduğunu, kişinin adeta içine gömülecek kadar yoğun biçimde bir durumun içinde kaldığını anlatmak için kullanılır. En yaygın örneklerinden biri borç, iş, dert ya da sorumluluk içinde olmaktır. Buradaki anlatım ölçüyü sayı vererek değil, beden üzerinden kurar; sanki su yükselmiş ve insanın gırtlağına dayanmış gibi bir sıkışma hissi yaratır. Bu nedenle söz, yalnız çokluğu değil, bunaltıcı ağırlığı da taşır. Deyim hem somut miktar hem de mecaz yük anlatımında güçlüdür. İnsan gırtlağına kadar borçlu, işe batmış ya da derde gömülmüş olabilir. Böylece fazlalık, dışarıdan bakılan bir sayı olmaktan çıkar; boğucu bir kuşatma hâline dönüşür. İfade bu yönüyle, niceliği değil baskının derecesini öne çıkarır.
Örnek Cümleler
- Esnaf, yanlış yatırımlar yüzünden gırtlağına kadar borca battı bu yıl.
- Yeni müdür daha ilk haftada gırtlağına kadar evrağın içinde kaldı.
- Yaz gelince otel rezervasyonları gırtlağına kadar dolu görünüyordu bile artık.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ifade miktarı bedene taşıyarak anlatır. Bir şey gırtlağa kadar çıkmışsa artık yalnız fazla değildir; nefes almayı zorlaştıracak kadar baskın ve bunaltıcı bir yoğunluğa dönüşmüştür.
Borç, iş, sorun, dert, evrak, eşya ve kalabalık gibi yük veya yoğunluk bildiren kelimelerle daha doğal kullanılır. Ortak özellik, kişiyi bastıran, hareket alanını daraltan bir fazlalığın anlatılmasıdır.
Çünkü soyut ağırlığı insan bedeninin sınırına kadar yükseltir. Böylece borç ya da iş yükü rakamla değil, boğaza dayanmış bir baskı görüntüsüyle anlatılır ve etki çok daha hızlı kurulur.