Anlamı
istek duymamak, istememek, çekinmek:
'Birkaç gece evvel gelip de bir şey soracaktım, rahatsız etmeye gönlüm varmadı.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Gönlü varmamak, bir şeyi yapmaya içten istek duymamak, gönülden yanaşmamak ya da çekinmek anlamına gelir. Burada açık bir reddedişten çok, içten gelen bir duraksama vardır. Kişi yapabilir, fırsatı olabilir, hatta mantık buna uygun görünebilir; ama gönlü o adımı atmaya yanaşmaz. Bu yüzden deyim, ince düşünce, başkasını rahatsız etmek istememe, vicdanlı çekingenlik ve duygusal tereddüt gibi hâllerde çok doğal durur. Sözde kabalık değil, hassasiyet ağır basar. İnsan bazen yanlış bulduğu için, bazen de uygun görmediği için gönlünün varmadığını söyler. Gönlü varmamak, davranışı durduran iç çekinceyi yumuşak ve saygılı bir Türkçe ile anlatan güçlü bir deyimdir. İncelikli geri duruşu da açıkça duyurur.
Örnek Cümleler
- Gece o saatte kapıyı çalmaya gönlü varmadı, sabaha kadar bekledi.
- Onca emeği çöpe atmaya bir türlü gönlü varmıyordu o akşam.
- Kırgın olduğunu bildiği için yeniden aramaya gönlü varmadı, yine sustu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada kişi sert biçimde karşı çıkmaz; yalnız içten gelen bir çekince hisseder. Deyim, davranışı durduran hassasiyeti, inceliği ve duygusal geri duruşu birlikte görünür kılar.
Birini rahatsız etmek istememe, emek verilmiş şeyi bozmak istememe, kırgın birine yeniden yük olma korkusu ve vicdanen uygun görünmeyen işler karşısında daha sık kullanılır özellikle.
Gönlü varmamak daha çok çekingenlik, incelik ve yanaşamama duygusu taşır. Gönlü razı olmamak ise vicdanen onay vermeme ve içten kabul etmeme yönünü daha belirgin biçimde öne çıkarır.