Anlamı
her türlü fedakârlığı göze alıp ödün vermek, ilkelerden vazgeçmek.
Detaylı Açıklama
Gururunu ayakaltına almak, insanın kendi onurunu, kişisel hassasiyetlerini ve bazen ilkelerini geri plana iterek büyük bir fedakârlığa katlanması anlamına gelir. Bu deyimde sıradan bir ödün değil, içe ağır gelen bir vazgeçiş vardır. Kişi sevdiği biri, ailesi, geçim derdi veya daha büyük bir amaç uğruna normalde kabul etmeyeceği bir şeyi sineye çekebilir. Bu yüzden deyim hem acı verici hem de güçlü bir irade anlatır. İçinde çaresizlik de olabilir, bilinçli fedakârlık da. Sözü etkili kılan şey, insanın kendi benliğini bile bastıracak kadar ileri gitmiş olmasını göstermesidir. Gururunu ayakaltına almak, pahalıya mal olan özveriyi sert ama unutulmaz bir ifadeyle görünür kılar. İnsanın içindeki direnç bu sırada açıkça ezilir.
Örnek Cümleler
- Çocukları için gururunu ayakaltına alıp eski patronunun kapısını yine çaldı.
- Barış olsun diye gururunu ayakaltına alarak ilk adımı o attı.
- İşsiz kalınca gururunu ayakaltına alıp yıllardır küstüğü akrabayı hemen aradı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlama göre ikisi de baskın olabilir. Bazen kişi bilinçli olarak büyük bir amaç için eğilir, bazen de şartlar onu buna zorlar; deyimin ağırlığı tam bu iç sıkışmadan doğar.
Çünkü yalnız küçük bir tavizden değil, insanın en korunaklı benlik alanını ezip geçmesinden söz eder. Bu da fedakârlığın bedelini göz önünde oldukça sert biçimde canlandırır.
Aile için yapılan fedakârlıklarda, geçim sıkıntısında, barışma anlarında ve mecbur kalınan özürlerde daha etkili olur. Çünkü bu anlarda kişinin iç direnci ile mecburiyeti açıkça çarpışır.