Anlamı
âşık olmak, sevdalanmak:
'Biraz aklı olsa bizim Rabia'ya gönül düşürür mü?' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Gönlünü düşürmek, birine âşık olmak, ona sevdalanmak ve gönlünü o kişiye kaptırmak anlamında kullanılan eski ve canlı bir deyimdir. Buradaki düşürmek, gönlün bir yere yönelip orada kalmasını anlatır. Bu nedenle sözde hem teslimiyet hem de hafif bir sitem tonu bulunabilir. Çoğu zaman kişi kendi iradesini tam koruyamaz; gönlü birine düşer ve artık o kişi düşüncesinde belirginleşir. Deyim halk anlatılarında, mahalle dilinde ve aşk hikâyelerinde doğal bir sıcaklık taşır. Gönlünü düşürmek, sevdanın kişiyi birine bağlayan ani ve belirgin yönünü tanıdık bir Türkçe ile anlatan etkili bir deyimdir. Sevdanın görünürleşmesini, derinleşmesini, kişiyi ele geçirmesini ve düşünceyi kaplamasını da güçlü biçimde hissettirir. Halk söyleyişindeki sıcaklığını özellikle korur.
Örnek Cümleler
- Delikanlı komşu kızına gönlünü düşürdü, başka kimseyi artık görmüyordu bile.
- İnsan bir bakışa gönlünü düşürünce derdini kimseye kolayca anlatamıyor sonra.
- Babası boşuna kızdı; oğlan gönlünü düşürmüş, o kıza çoktan bağlanmıştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada sevgi içte gizli kalmaz; davranışlara, bakışlara ve konuşmalara yansır. Deyim, gönlün bir kişiye yönelip orada açıkça, sürekli ve belirgin biçimde takılı kalmasını anlatır.
Mahalle anlatılarında, halk hikâyelerinde, gündelik aşk konuşmalarında ve biraz takılmalı aile sohbetlerinde daha doğal duyulur. Deyim, sevdayı samimi, sıcak, tanıdık ve canlı bir halk diliyle taşır.
Gönlünü düşürmek daha çok sevdalanmanın başlangıç ve yönelme tarafını öne çıkarır. Gönlünü kaptırmak ise bu sevdaya daha çok teslim olmayı, bağlanmayı ve kendini bırakmayı hissettirir.