Anlamı
sevdalı olmak:
'Henüz bu yaşta, zavallı çocuk gönül çekmek nedir, bir büyük adam gibi biliyor ve bir büyük adam gibi yarasının acısını kimseye sır vermeyerek taşıyor.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Gönül çekmek, birine karşı sevda duymak, içten içe ona yönelmek ve aşkın sızısını hissetmek anlamında kullanılan eski ve duygulu bir deyimdir. Buradaki çekmek fiili, sevginin yalnız hoşlanma olmadığını, insanın içinde taşıdığı bir ağırlık ve hasret olduğunu düşündürür. Bu nedenle sözde yalnız sevda değil, sevdanın yükü de vardır. Kişi gönül çektiğinde sevdiğini düşünür, özler ve bu duyguyu her zaman açıkça söyleyemese de içinde taşır. Deyim, özellikle halk anlatılarında ve duygulu metinlerde derin karşılık bulur. Gönül çekmek, sevginin insanın içine işleyen, onu sessizce meşgul eden ve zaman zaman acıtan yanını güçlü bir Türkçe ile anlatır. İç özlemi, sevdanın ağırlığını, duygusal sızıyı ve gönlün bir kişiye doğru çekilişini belirgin biçimde görünür kılar.
Örnek Cümleler
- Delikanlı komşu kıza gönül çekmek yüzünden geceleri uyuyamadı bile artık.
- İnsan bazen adını koyamadan birine uzun uzun gönül çekiyor sessizce.
- O yaşta gönül çekmek nedir, yüzünden bile açıkça okunuyordu zaten.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bu deyimde sevgiye özlem ve iç sızısı da eklenir. Duygu yalnız yönelme değil, insanın içinde taşınan sessiz ve etkili bir sevdalı hâl olarak kurulur.
Halk hikâyelerinde, eski aşk anlatılarında, içli konuşmalarda ve duygunun acıyan tarafını öne çıkaran metinlerde daha doğal duyulur. Ortak yön, sevdanın yük gibi sessizce ve sabırla taşınmasıdır.
Gönül vermek daha geniş ve daha genel bir içten yönelişi anlatır. Gönül çekmek ise bu yönelişin özlem, sızı ve sevdalı bekleyiş taşıyan daha içli tarafını öne çıkarır.