Anlamı
1) acımadan, merhamet etmeden; 2) duraksamadan, çekinmeden.
Detaylı Açıklama
Göz kırpmadan sözü, bağlama göre ya acımasızca ve merhametsizce davranmayı ya da tereddütsüz ve çekinmeden harekete geçmeyi anlatır. Göz kırpmamak burada en küçük bir yumuşama ya da duraklama göstermemek anlamına gelir. Bu yüzden kimi zaman sertlik, kimi zaman kararlılık öne çıkar. Bir kişi göz kırpmadan cezalandırabilir, bir başkası da göz kırpmadan zorlu işe girebilir. Kısacası bu söz, en küçük tereddüt belirtisi göstermeden yapılan davranışları anlatan, bağlama göre sert ya da hayranlık uyandırıcı hâle gelebilen güçlü bir ifadedir. Kararlılık tonu çoğu zaman belirgindir. Cümlenin bağlamı, bu kararlılığın zalimlik mi cesaret mi olduğunu belirler. Böylece söz hem övgü hem eleştiri taşıyabilir. Duygu yönünü bağlam seçer.
Örnek Cümleler
- Kararı göz kırpmadan açıkladı, kimse sonradan artık itiraz edemedi bile.
- O teklifi göz kırpmadan reddetti ve hemen masadan kalktı oradan.
- Tehlikeye rağmen suya göz kırpmadan atladı bu genç adam bugün.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü tereddütsüzlük hem acımasızlıkta hem cesarette görülebilir. Bağlam sert bir eylemse merhametsizlik, kararlı bir eylemse cesaret ve duraksamazlık anlamı öne çıkar. Yorum, cümlenin bağlamına göre netleşir.
Cesaret gerektiren kararlarda, hızlı davranılması gereken anlarda ve kişinin kendinden emin tavrını anlatırken olumlu duyulabilir. O zaman çekinmezlik, korkmama ve kararlılık vurgulanır. Özellikle kahramanca davranışlarda övgü değeri kazanır.
Göz kırpmadan zarf gibi kullanılarak eylemin nasıl yapıldığını belirtir. Göz kırpmamak ise doğrudan eylemin kendisini, yani hiç uyumamayı ya da kapakları kapatmamayı anlatabilir. Biri tarz, diğeri durum bildirir.