Anlamı
birine kavuştuğu sevindirici bir durum dolayısıyla kutlamaya, iyi dilekte bulunmaya gelmek:
'Eve dönünce orasını düğünevi gibi kalabalık buldum. Duyan kadınlar gözaydına gelmişler.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Gözaydına gelmek, bir kimsenin yaşadığı sevindirici olay dolayısıyla onu kutlamak, iyi dilekte bulunmak ve bu mutlu haberi paylaşmak için ziyaretine gitmek anlamında kullanılan yerleşik bir deyimdir. Buradaki gelmek fiili, yalnız sözlü kutlamayı değil, fiziksel olarak yanında bulunmayı da içerir. Bu nedenle söz, komşuluk, akrabalık ve mahalle kültürü içinde güçlü bir toplumsal dayanışma hissi taşır. İnsanlar güzel bir haber alınca sadece haber yollamaz, bizzat gözaydına gelir. Gözaydına gelmek, sevincin kişisel olmaktan çıkıp topluluk tarafından paylaşılan bir olaya dönüştüğünü gösteren samimi bir ifadedir. Ziyaret, iyi dilek ve ortak sevinç bu sözde doğal biçimde birleşir. Toplumsal yakınlığı sıcak biçimde görünür kılar. Yüz yüze paylaşımı öne taşır.
Örnek Cümleler
- Kadınlar yeni doğan bebek için öğleden sonra topluca gözaydına geldi.
- Askere dönen delikanlıyı gözaydına gelmek için bütün komşular uğradı bugün.
- Müjdeli haberi duyan akrabalar akşam eve gözaydına gelmeye başladı hemen.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada kutlama uzaktan değil, bizzat gidip bulunarak yapılır. Deyim, sevincin yalnız sözle değil, yüz yüze ziyaret ve iyi dilekle paylaşılmasını anlatır. Böylece yakınlık daha görünür olur.
Mahalle, köy, akrabalık ve yakın komşuluk çevrelerini çağrıştırır. Ortak yön, sevindirici haberlerin bireysel bırakılmayıp topluca sahiplenilmesi ve insanların birbirinin kapısını çalmasıdır. Bu da dayanışma duygusunu güçlendirir.
Gözaydın etmek kutlamanın genel eylemidir. Gözaydına gelmek ise bu kutlamayı ziyaret yoluyla gerçekleştirmeyi anlatır; biri niyeti, diğeri bu niyetin geliş şeklini daha açık gösterir. Ziyaret vurgusu ikinci sözde belirgindir.