Anlamı
gelebilecek her türlü zararı ve tehlikeyi önceden kabul etmek:
'Bunlardan kaç babayiğit bu ölüm yarışını göze alabilir?' -T. Buğra.
Detaylı Açıklama
Göze almak, karşılaşılması mümkün zarar, sıkıntı, tepki ya da tehlikeyi baştan kabul ederek bir işe girişmek anlamında kullanılan çok güçlü bir deyimdir. Bu sözde kişi, sonucu tam güvenli görmese bile kararından dönmez; riskin varlığını bilir ve buna rağmen adım atar. Bu nedenle deyim cesaret, kararlılık, fedakârlık ve kimi zaman da çaresizlik duygusunu birlikte taşıyabilir. İnsanlar sevdikleri için büyük kayıpları göze alabilir, bir dava uğruna bedel ödemeyi göze alabilir ya da yeni bir başlangıç için belirsizliği kabul edebilir. Göze almak, sadece tehlikeyi bilmek değil, onu hesaba katarak hareket etmektir. Bu yüzden riskli ama bilinçli seçimleri anlatan cümlelerde Türkçenin en güçlü ve yerleşik ifadelerinden biri olarak sıkça kullanılır.
Örnek Cümleler
- Yeni işe başlamak için bütün birikimini göze aldı bu kez.
- Gazeteci gerçeği yazarken gelecek baskıları da göze almıştı en baştan.
- Evlatları için yıllarca gurbeti göze aldı, hiç yakınmadı sonra da.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bu deyimde kişi tehlikeyi fark etmeden değil, onu önceden hesap ederek hareket eder. Cesaret burada kör atılganlık değil, riskin bedelini bilerek verilen karar anlamına gelir.
Maddi kayıp, toplumsal tepki, fiziksel tehlike, duygusal bedel ve belirsiz sonuç içeren durumlarda sık kullanılır. Ortak özellik, kişinin olumsuz ihtimalleri baştan bilinçle kabul etmiş olmasıdır.
Katlanmak çoğu zaman yaşanan sıkıntıya sonradan dayanmayı anlatır. Göze almak ise henüz işin başında, doğabilecek zararı önceden kabul ederek bilinçle erkenden harekete geçmeyi ifade eder.