Anlamı
ateşli hastalık veya öfkeden gözleri kızarmış ve parlamış (olmak):
'Avuçları ateş gibi fersiz gözleri çakmak çakmak dört dönüyordu.' -H. E. Adıvar.
Detaylı Açıklama
Gözleri çakmak çakmak olmak, bir kimsenin gözlerinin ateşli hastalık, öfke, aşırı heyecan ya da içten gelen sert bir gerilim yüzünden kızarmış ve parlak görünmesi anlamında kullanılan güçlü bir deyimdir. Burada çakmak çakmak sözü, gözlerdeki sert ışıltıyı ve rahatsız edici canlılığı ses etkisiyle de büyütür. Deyim yalnız fiziksel görünümü değil, kişinin içinde kaynayan yoğun hâli de dışarı vurur. Ateşli bir hastada bu görünüm bitkinlik ve harareti düşündürürken, öfkeli bir kişide tehditkâr ve sert bir ifade yaratabilir. Bu yüzden söz, sıradan parlaklıktan çok daha keskin ve huzursuz edici bir bakışı anlatır. Gözleri çakmak çakmak olmak, aşırılığın göze yansıdığı anları abartılı ama çok yerleşik bir Türkçe anlatımla görünür kılar.
Örnek Cümleler
- Sabaha kadar ateşlenen çocuğun gözleri çakmak çakmak olmuştu bugün iyice.
- Öfkesini bastıramayınca gözleri çakmak çakmak oldu ve sustu hemen orada.
- Tartışma büyürken onun gözleri çakmak çakmak olmaya başladı hemen orada.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ateşli hastalık, öfke, sert heyecan ve iç gerilimin bakışlara vurduğu durumlarda kullanılır. Ortak yön, gözlerde olağan dışı, keskin ve rahatsız edici bir parlaklık açıkça belirmesidir.
Çünkü burada gözlerin yalnız canlı görünmesi değil, aşırı uyarılmış ve gerilim dolu bir hâl kazanması anlatılır. Çakmak çakmak sözü, sertliği ve huzursuzluğu çok açıkça büyütür.
Gözleri parlamak daha çok sevinç, umut ve hevesi anlatır. Gözleri çakmak çakmak olmak ise ateş, öfke ya da gerginliğin bakışlara sert biçimde yansıdığı durumları öne çıkarır.