Anlamı
1) kıskançlık sebebiyle herkesin ilgisini çekmek:
'O, dükkânı sana vereyim, dedi, ben istemedim. Neme lazım, bin kişinin gözü üstünde kalacak.' -M. Ş. Esendal. 2) herkesin dikkatini çekmek.
Detaylı Açıklama
Gözü üstünde kalmak deyimi, bir kişinin ya da şeyin çevredeki insanların dikkatini sürekli üzerine çekmesini anlatır. Bu ilgi bazen hayranlıktan, bazen kıskançlıktan, bazen de meraktan doğabilir. Deyimin özellikle kıskançlık tonunda kullanıldığı bağlamlar dikkat çekicidir; kişi öne çıkan bir şeye sahip olduğunda başkalarının bakışı üzerinde kalır. Bu yüzden ifade, yalnız görünür olmayı değil, görünürlüğün yarattığı toplumsal baskıyı da sezdirir. Bir dükkân, bir eşya, bir başarı ya da dikkat çeken bir kimse için söylenebilir. Günlük dilde, “gözü üstünde kalacak” denirken çoğu zaman imrenilme ve konuşulma ihtimali vurgulanır. Kısacası gözü üstünde kalmak, herkesin ilgisini ve özellikle kıskanç bakışlarını üzerinde toplamak anlamında kullanılan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yeni arabayı alınca gözü üstünde kaldı, mahalle günlerce konuştu gerçekten.
- Bu kadar iyi işi ucuza alınca herkesin gözü üstünde kalacak şimdi.
- Bu parlak kostüm yüzünden gözü üstünde kaldı, herkes ona baktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, yalnız kıskançlık anlatmaz. Merak, hayranlık ve genel dikkat çekme de olabilir; ancak deyimde çoğu zaman imrenme ve kıskanılma gölgesi belirgin biçimde güçlüce ve açıkça bulunur.
Yeni alınan eşya, dikkat çeken başarı, gösterişli görünüm ya da başkalarının isteyeceği bir fırsat söz konusu olduğunda oldukça sık, yerinde ve anlamlı biçimde doğalca kullanılır.
İlişkilidir ama aynı değildir. Göz dikmek doğrudan elde etme arzusunu anlatır; gözü üstünde kalmak ise başkalarının dikkat ve imrenmesinin bir kişide sürekli ve görünür toplanmasını gösterir.