Anlamı
1) karasu hastalığı yüzünden gözü görmez olmak; 2) gelmesini çok istediği kimsenin uzun süre yolunu gözlemek.
Detaylı Açıklama
Gözüne karasu inmek deyimi, kaynak anlamında iki ayrı kullanım taşır ve bu iki kullanımın ortak noktası bakışın bozulması ya da bir şeyi göremez hâle gelmektir. İlk anlamda karasu hastalığı yüzünden gözün görmez olması anlatılır; bu yönüyle söz somut ve bedensel bir duruma dayanır. İkinci anlamda ise gelmesini çok istediği bir kimsenin yolunu uzun süre gözlemekten usanmış, bakışları yollara çevrilmiş bir bekleyiş söz konusudur. Burada gerçek hastalık değil, özlemin bakışı karartacak kadar ağırlaşması vardır. Bu yüzden deyim hem fiziki görme kaybını hem de yol gözlemekten bunalan, umudu yıpranan insan hâlini taşıyabilir. Anlamı bağlam belirler. Kısacası gözüne karasu inmek, ya gözün gerçekten görmez oluşunu ya da uzun ve yıpratıcı bekleyişin insanı tüketen etkisini anlatır.
Örnek Cümleler
- Yaşlı adamın gözüne karasu inince evden tek başına çıkamaz oldu.
- Gurbet yolunu beklemekten kadının gözüne karasu indi sanki artık iyice.
- Doktor, erken gelmeseydi gözüne karasu inen hastanın iyice zorlanacağını söyledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki anlam da görmenin bozulması düşüncesinde birleşir. Birinde hastalık gözün ışığını azaltır, ötekinde bekleyiş ve özlem insanın bakışını yol üstünde yorup tüketen bir mecaza dönüşür.
Çünkü burada yalnız özlem değil, uzayan zamanın insanı yıpratması da vardır. Kişi sevdiğini bekledikçe umutla yorgunluk birbirine karışır ve söz daha içli ve hüzünlü duyulmaya başlar.
Doktor, tedavi, yaşlılık, görme kaybı ve göz hastalığına dair sahnelerde gerçek anlam öne çıkar. Yol gözleme, gurbet ve hasret bağlamında ise mecaz taraf daha belirgin hissedilir.