Anlamı
adam öldürecek kadar öfkelenmek.
Detaylı Açıklama
Gözünü kan bürümek deyimi, bir insanın adam öldürecek kadar ağır ve taşkın bir öfkeye kapılmasını anlatır. Buradaki kan, bakışın merhametten uzaklaşıp şiddete yönelmesini simgeler. Bu yüzden söz sıradan kızgınlık için değil, kontrolün ciddi ölçüde kaybolduğu, kişinin karşısındakine zarar verebilecek kadar sertleştiği durumlar için kullanılır. Deyimde yalnız öfke değil, gözü dönmüşe yakın bir saldırganlık da vardır. İnsan ne sonuç düşünür ne ölçü gözetir; öfke aklın önüne geçer. Bu nedenle söz, kavga, kan davası, ağır hakaret ya da büyük intikam anlarıyla ilişkilidir. Tonu çok serttir ve ürkütücü bir eşik gösterir. Kısacası gözünü kan bürümek, insanın öfkesinin tehlikeli biçimde büyüyüp şiddet sınırına dayanmasını anlatan ağır bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Kardeşine saldırıldığını görünce gözünü kan bürüdü, kimseyi dinlemedi artık orada.
- Adamın gözünü kan bürümüş, eline geçen her şeyi savuruyordu orada.
- O hakaretten sonra gözünü kan bürüyen genç güçlükle tutuldu orada.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada öfke yalnız sertleşmez, doğrudan şiddet ihtimali taşır. Gözü kızmak büyük öfkeyi anlatabilir; gözünü kan bürümek ise merhametin iyice geriye çekildiği daha karanlık bir aşamadır.
Kan, zarar verme ve ölüm ihtimalini çağırdığı için bakışın vahşileştiğini düşündürür. Böylece öfke yalnız duygu olmaktan çıkar, fiile dökülmeye hazır ve ağır bir tehdit hâline gelir.
Çünkü deyim çok yüksek bir öfke derecesi gösterir. Günlük sinirlenmeler için kullanıldığında ölçü bozulur; söz, ancak gerçekten denetimi kaybettirecek kadar büyük bir hiddette doğal durur.