Anlamı
sabahleyin uyanır uyanmaz.
Detaylı Açıklama
Gözünün çapağını silmeden sözü, bir kişinin sabah kalkar kalkmaz, daha kendine gelmeden, günün ilk anlarında bir işe koyulduğunu anlatır. Buradaki çapağı silmemek, uykunun izleri henüz yüzündeyken hareket etmeyi imler. Bu nedenle söz, erken saati ve aceleciliği aynı anda duyurur. Kimi bağlamda çalışkanlık, kimi bağlamda da gereksiz telaş ya da sabahın köründe bir işle uğraşma sitemi taşır. Ev işine başlayanlar, dükkân açanlar, işe yetişenler ya da söze erkenden koyulanlar için doğal biçimde kullanılır. İfade, günlük yaşamın canlı ayrıntısından doğduğu için kulağa çok somut gelir. Kısacası gözünün çapağını silmeden, kişinin sabahın en erken vaktinde, uykunun izi üstündeyken işe girişmesini anlatan canlı bir halk söyleyişidir.
Örnek Cümleler
- Gözünün çapağını silmeden dükkânın yolunu tuttu bugün sabah çok erkenden.
- Babam gözünün çapağını silmeden tarlaya inip sulamayı çok erkenden başlattı.
- Kadın gözünün çapağını silmeden mutfakta erkenden hamur yoğurmaya hemen başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kişi daha tam ayılamadan harekete geçmiş görünür. Bu da yapılan işin çok erken başladığını ve çoğu kez beklemeye bile hiç tahammül edilmediğini açıkça sezdirir.
Hayır, yalnız erken uyanmak yetmez. Deyimde asıl vurgu, uyanır uyanmaz hemen bir işe girişmekte ve sabahın hazırlık aşamasını bile atlayacak kadar hızlı davranmaktadır insan burada.
Çünkü yüz üzerindeki çapağı anımsatarak soyut bir zamanı somutlaştırır. Dinleyen kişi, sabah mahmurluğu geçmeden işe koyulan birini gözünde oldukça canlı ve somut biçimde hemen canlandırabilir.