Anlamı
haklılığa değil kaba kuvvete veya güce dayanılarak.
Detaylı Açıklama
Gücü gücü yetene sözü, adaletin ve hakkın değil, kimin eli daha kuvvetliyse onun belirleyici olduğu bozuk düzenleri anlatır. Bu kullanımda güçlü olan, kendinden zayıfa yönelir; zayıf da çoğu zaman daha zayıfını sıkıştırır. Böylece haksızlık yukarıdan aşağıya doğru zincir gibi yayılır. Söz, yalnız tek bir kişiyi değil, güç ilişkileri üzerine kurulu çarpık bir toplumsal işleyişi eleştirir. Bu yüzden içinde hem gözlem hem yargı vardır. Aile içinde, iş yerinde, sokakta ya da siyasal düzende hak yerine kuvvetin konuştuğu anlarda söylenebilir. Kısacası gücü gücü yetene, haklılığın değil üstün gelen baskının belirlediği haksız ilişkiler düzenini kısa ve sert biçimde anlatan bir sözdür. Söz, güçsüzün neden sürekli daha çok ezildiğini de acı biçimde hissettirir.
Örnek Cümleler
- Bu düzende söz dinleyen yok, herkes gücü gücü yetene davranıyor.
- Patron müdüre, müdür memura yüklenince ortaya tam gücü gücü yetene çıktı.
- Mahalle kavgası büyüdükçe iş haklılıktan çıkıp gücü gücü yeteneye döndü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada tek bir kabalık değil, kuvvetin kural hâline geldiği genel bir işleyiş anlatılır. Hak arka plana düşer ve güçlü olanın baskısı zincirleme biçimde aşağıya doğru iner.
Hiyerarşinin kötüye kullanıldığı iş yerlerinde, aile içi baskılarda, sokak kavgalarında ve otoritenin adaleti örttüğü durumlarda çok çarpıcıdır. Çünkü söz, adalet eksikliğini tek hamlede görünür kılar.
Çünkü herkesin gözlediği ama bazen uzun uzun anlatamadığı bir haksızlık döngüsünü çok kısa söyler. Bu kısalık, sözün sertliğini ve toplumsal eleştiri gücünü daha da artırır.