Anlamı
1) Hristiyanlar, Tanrı'nın bağışlaması için papaza gidip işlediği günahları anlatmak; 2) mec. kötü davranışlarını, suçlarını açıklamak, anlatmak:
'Sözlerinin ardında sitem vardı ama daha çok günah çıkarıyordu.' -A. Kutlu.
Detaylı Açıklama
Günah çıkarmak sözü, ilk anlamında Hristiyanlıkta kişinin işlediği günahları papaza anlatarak bağışlanma dilemesini ifade eder. Türkçede ise mecaz anlamı daha yaygınlaşmış ve kişinin yaptığı yanlışları, kusurlarını, kırdığı kalpleri ya da geçmişteki hatalarını dökerek anlatması için kullanılmaya başlamıştır. Bu mecaz kullanımda kişi yalnız bilgi vermez; bir tür iç dökme, hafifleme ve kendini açıklama ihtiyacı duyar. Bu yüzden söz, hem suçluluk hem pişmanlık hem de rahatlama arzusunu birlikte taşır. Dost meclislerinde, geçmiş hesaplaşmalarında ya da uzun suskunluklardan sonra gelen açıklamalarda çok doğal durur. Kısacası günah çıkarmak, yanlışların açıkça dile getirilmesi yoluyla iç yükü hafifletme düşüncesini anlatan köklü ve güçlü bir deyimdir. Bu yönüyle dinî kökenini korurken gündelik dilde geniş bir mecaz alan kazanmıştır.
Örnek Cümleler
- Gece yarısı arayıp yıllardır yaptığı haksızlıkları günah çıkarır gibi anlattı.
- Toplantıda bir anda günah çıkarınca herkes ne diyeceğini iyice şaşırdı.
- Eski dostunun karşısında oturup adeta günah çıkararak konuştu uzun uzun.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Mecazlı kullanımda asıl öne çıkan şey, kişinin içindeki yükü dökme isteğidir. Böylece açıklama yalnız bilgi verme değil, aynı zamanda vicdani bir rahatlama arayışı da olur.
Evet, günümüzde mecaz anlamı çok yaygın olduğu için çoğu kişi bağlamdan ne kastedildiğini kolayca anlar. Yine de kökeni bilmek, sözün taşıdığı itiraf ve arınma tonunu güçlendirir.
İtiraf etmek daha düz bir açıklamadır. Günah çıkarmak ise pişmanlık, iç dökme ve hafifleme duygusunu birlikte taşıdığı için daha duygulu ve daha katmanlı gerçekten duyulur.